«У запасе ёсць і іншыя варыянты ціску на Расію»
- 3.02.2026, 16:06
Вашынгтон выціскае расійскую нафту з індыйскага рынку.
ЗША узмацняюць энергетычны ціск на Расію, і ключавым элементам гэтай стратэгіі становіцца Індыя — адзін з галоўных пакупнікоў расійскай нафты.
Ці сапраўды Нью-Дэлі гатовы цалкам адмовіцца ад расійскай нафты? Наколькі сур'ёзныя патрабаванні Дональда Трампа і які адказ можа даць Нарэндра Модзі?
Такія пытанні сайт Charter97.org задаў дырэктару Цэнтра даследаванняў нацыянальнай устойлівасці ў Кіеве, былому дарадцу пасольства Украіны ў Канадзе і Кеніі Алегу Белоколосу.
— Пакуль я не знайшоў спасылак на афіцыйныя індыйскія крыніцы, якія б пацвярджалі, што такая дамоўленасць сапраўды дасягнута. Разам з тым, як мы ведаем, гэта ўжо не першы раз, калі Злучаныя Штаты спрабуюць аказаць ціск на краіны, што купляюць нафту ў Расіі. У тым ліку і Індыя ўжо некалькі разоў фігуравала ў падобных абмеркаваннях.
Наколькі я зразумеў з паведамленняў, Трамп сказаў, што калі Індыя адмовіцца ад куплі расійскай нафты, то будуць зніжаныя пошліны або наогул зняты абмежаванні на экспарт індыйскай прадукцыі ў Злучаныя Штаты. Мне здаецца, што гэта ўжо практычна выглядае рэалізавальным, паколькі, без сумневу, рынак Злучаных Штатаў вельмі важны для Індыі і індыйскай прадукцыі. Таму працэс, магчыма, ужо перайшоў у пэўную практычную плоскасць. Але, зноў жа, нейкіх канчатковых паведамленняў я пакуль не бачыў.
— Што адмова Індыі будзе азначаць для эканомікі Крамля? Наколькі моцна гэта ўдарыць па бюджэце РФ і фінансаванні вайны?
— Расія сёння прапануе вельмі вялікія зніжкі на сваю нафту, ледзь не ніжэй за сабекошт, каб захаваць асноўных пакупнікоў. Пры гэтым Індыя працягвае купляць расійскую нафту: існуе адпаведная лагістыка праз краіны Пярсідскага заліва. Карыстаючыся вельмі вялікімі зніжкамі, Індыя на працягу гэтага часу заставалася адным з асноўных пакупнікоў расійскай нафты.
Зразумела, што энерганосьбіты, у тым ліку нафта, з'яўляюцца адным з асноўных сыравінных экспартных тавараў Расіі, і любыя санкцыі ў гэтым плане, вядома, будуць пагаршаць фінансавае становішча агрэсара. Сёння ў свеце засталося не так ужо і шмат пакупнікоў расійскай нафты. Санкцыі ўзмацняюцца не так хутка, як нам бы хацелася ва Украіне, але тым не менш гэты працэс працягваецца, і ўсё гэта ўплывае на стан расійскага бюджэту.
Наколькі гэта ўзаемазвязана? Вядома, гэта наўпрост звязана з магчымасцю працягваць агрэсію. Але тут трэба разумець, што нафта, хоць і з'яўляецца адным з найважнейшых экспартных тавараў Расіі, усё ж не адзіны. Таму надзвычай важна, каб і Еўрасаюз дзейнічаў у гэтым накірунку больш рашуча — не абмяжоўваючыся асобнымі сектарнымі санкцыямі і абмежаваннямі, а дзейнічаючы хутчэй, у тым ліку ў дачыненні да той прадукцыі, якую, на жаль, ЕС да сённяшняга часу працягвае купляць у Расіі.
Такім чынам, гэта комплекснае пытанне. І, вядома, магчыма, эфект будзе не імгненным, але ў сукупнасці ўсе гэтыя меры, натуральна, ускладняюць бюджэтныя магчымасці краіны-агрэсара.
— Ёсць меркаванне, што гэта такі ход Трампа перад магчымымі перамовамі з Расіяй. На якія ўступкі можа пайсці Пуцін, каб гэтага пазбегнуць?
— Перамоўная тактыка ў дадзеным выпадку такая, што Злучаныя Штаты, з аднаго боку, выступаюць як пасярэднік, а з другога — падштурхоўваюць Расію да таго, каб яна змяніла сваю максімалісцкую пазіцыю.
У гэтым плане ўзмацненне санкцый у дачыненні да расійскай экспартнай прадукцыі — адзін з рычагоў, якімі адміністрацыя Белага дома валодае і якія яна мае намер задзейнічаць далей. Я думаю, што ў запасе ёсць і іншыя варыянты ціску на Расію, у тым ліку фінансавыя. У прыватнасці, можа ісці гаворка пра выпуск венесуэльскай нафты на міжнародны рынак і пра далейшае зніжэнне сусветных цэн на нафту.
Існуе цэлы комплекс мер, які, без сумневу, ужо прааналізаваны ў Вашынгтоне. Пэўныя інструменты ўжо працуюць, нейкія толькі плануюцца, а некаторыя, магчыма, ужо цяпер задзейнічаны ў перамоўным працэсе, які быў анансаваны.