Еўропа рыхтуецца да ядзернай гонкі

• 3.02.2026, 15:47

Шэраг краін абмяркоўваюць абарону на выпадак, калі не будзе абароны з боку ЗША.

Пасля спроб прэзідэнта ЗША Дональда Трампа «набыць» Грэнландыю у Еўропе зноў загаварылі пра тое, што краінам кантынента неабходная ўласная ядзерная зброя, піша The Economist (пераклад — сайт Charter97.org).

У Швецыі, якая ў часы халоднай вайны таемна распрацоўвала ядзерную зброю, газета Dagens Nyheter прапанавала «сумесную нардычную» праграму, магчыма з удзелам Германіі. Палітыкі Германіі і Польшчы таксама абмяркоўваюць варыянты абароны пасля магчымай адмовы ЗША ад «ядзернага парасона».

Найбольш канкрэтныя крокі робяць дзве існуючыя ядзерныя дзяржавы Еўропы. Вялікабрытанія даўно інтэгравала свой арсенал у НАТА. У 2020 годзе прэзідэнт Францыі Эммануэль Макрон прапанаваў саюзнікам абмеркаваць інтэграцыю французскай ядзернай зброі, тады рэакцыя была слабой. У сакавіку мінулага года Францыя афіцыйна ўключыла абарону саюзнікаў у еўрапейскую стратэгію ядзернага стрымлівання.

Ключавым этапам стала пагадненне з Вялікабрытаніяй 2025 года, якое замацавала сумесную каардынацыю выкарыстання ядзернай зброі і абяцанне рэагаваць на любую экстрэмальную пагрозу Еўропе. Быў створаны ядзерны «кіруючы камітэт» для каардынацыі дыпламатычных і ваенных пытанняў, а Вялікабрытанія ўпершыню назірала за французскім вучэннем «Покер», якое дэманструе магчымасці стратэгічнай авіяцыі.

Францыя захоўвае поўны кантроль над уласным ядзерным арсеналам, але актыўна абмяркоўвае формы супрацоўніцтва з Германіяй і іншымі краінамі. Сярод магчымых крокаў — сумесныя вучэнні, прадастаўленне авіяцыйнай і ваенна-марской падтрымкі, а таксама размяшчэнне ядзернай зброі на тэрыторыі саюзнікаў па ўзоры НАТА.

Амерыканскія афіцыйныя асобы сумняваюцца, што брытанскі або французскі арсенал здолее замяніць «ядзерны парасон» ЗША. Тым не менш французская дактрына «строгай дастатковасці» робіць еўрапейскую абарону пераканаўчай дзякуючы блізкасці і аператыўнасці сродкаў стрымлівання, нават нягледзячы на меншы маштаб арсеналаў. У той жа час палітычныя перамены ў Францыі могуць змяніць падыход да стратэгіі ў будучыні.

Краіны Еўропы павольна, але ўпэўнена даследуюць магчымасці ўласнага ядзернага стрымлівання, рыхтуючыся да сцэнару магчымага аслаблення амерыканскага ўплыву на кантыненце.