РФ рыхтуецца прызнаць Прыднястроўе

• Вадзім Дзянісенка
• 3.02.2026, 11:38

Што гэта азначае для Украіны.

На працягу мінулага года Расія зрабіла некалькі важных крокаў: перадусім яны забаранілі «малдаўскую» схему паставак газу.

Ва Украіне амаль незаўважаным застаўся візіт намесніка памочніка дзяржсакратара ЗША па Усходняй Еўропе Крыстафера Сміта ў Кішынёў і Ціраспаль.

1. Каб нас не ўводзіла ў зман «нізкая пасада» Сміта, проста нагадаю, што ў лютым 2025 года ён здзейсніў незапланаваны візіт у Мінск. Па выніках гэтага візіту з Беларусі былі вызваленыя тры палітвязні, сярод якіх — грамадзянін ЗША і двое беларусаў, і дастаўленыя ў Вільнюс. І з гэтага пачаўся працэс пацяплення адносін ЗША з Беларуссю.

2. Гэта другі візіт Сміта ў ПМР. Мінулы раз ён наведваў Ціраспаль паўтара года таму, калі ў ПМР рыхтаваліся да з’езда дэпутатаў усіх узроўняў, якія павінны былі рэанімаваць вынікі рэферэндуму 2006 года аб «незалежнасці і ўключэнні ў склад Расіі».

3. У нас амаль незаўважанымі застаюцца тэктанічныя зрухі, якія пачаліся ў Малдове пасля 24.02.2022 года і якія рэзка паскорыліся ў 2025 годзе. Калі коратка, варта звярнуць увагу на наступныя моманты:

Малдова практычна сышла з энергетычнай іглы (перастала купляць расійскі газ, а электраэнергія з Малдаўскай ГРЭС складае не больш за 20% у энергабалансе краіны);

Нейтралізавалі (часткова) двух ключавых гульцоў — Шора і Плахатнюка. Апошні сядзіць у малдаўскай турме, а Шор не здолеў арганізаваць беспарадкі падчас апошніх выбараў;

Падвесілі гагаузскія эліты (выбары адкладзеныя на нявызначаны тэрмін, апеляцыя да Масквы больш не працуе). Ды ўвогуле эліты адчулі, што кішынёўскія сілавікі могуць праводзіць складаныя затрыманні, чаго дагэтуль ніколі не было ў гісторыі Малдовы.

Заява Маі Санду пра магчымае аб’яднанне з Румыніяй — не выпадковасць, а свядомае прашчупванне тэмы.

Варта асобна звярнуць увагу, што мінулага тыдня ў Румыніі апублікавана сацыялагічнае даследаванне, паводле якога 56% румынаў падтрымліваюць аб’яднанне. Цалкам рэальна, што гэтая тэма можа вярнуцца ў палітычны дыскурс, нягледзячы на тое, што румынскія эліты вельмі скептычна ставяцца да ўсіх гэтых працэсаў.

4. Але давайце вернемся да Прыднястроўя, якое з’яўляецца адзіным на сённяшні дзень рычагом ціску на Кішынёў. На працягу мінулага года Расія зрабіла некалькі важных крокаў: перадусім яны забаранілі «малдаўскую» схему паставак газу і прапускаюць газ праз венгерскую пракладку з плацяжамі ў ААЭ. Па-другое, цяпер вельмі актывізаваліся працэсы па насаджэнні міфа пра «асобны прыднястроўскі народ» (узгадайце народ Данбаса). Па-трэцяе, ёсць пэўныя прыкметы таго, што ідзе праца па пошуку замены так званаму прэзідэнту ПМР Краснасельскаму. Галоўная прычына — «спалоханая» пазіцыя падчас вайны і нягатоўнасць без роздумаў выконваць загады з Масквы. Хаця не варта забываць, што новы куратар Прыднястроўя Кірыенка будзе спрабаваць «абрастаць» сваімі кадрамі.

5. Пакуль рана рабіць канчатковыя высновы, але сукупнасць усіх гэтых фактараў кажа нам пра наступнае:

у расіян цяпер няма іншых рычагоў уплыву на Малдову, акрамя павышэння ставак па Прыднястроўі. Таму цяпер цалкам рэальна могуць пачацца пэўныя інфармацыйныя рухі па эскалацыі сітуацыі;

Візіт Сміта — гэта выразны званочак, што ЗША, як мінімум, бачаць гэтыя працэсы.

Тэарэтычна выбары так званага прэзідэнта ПМР павінны прайсці ў снежні 2026 года (афіцыйнай даты няма). Мы не можам выключаць, што Крэмль рыхтуе, як адзін з варыянтаў, паўторны рэферэндум, па выніках якога, магчыма, будзе прызнанне ПМР. Дакладней, цяпер у Крамлі рыхтуюцца да шантажу ЕС па гэтым пытанні.

З ваеннага пункту гледжання Прыднястроўе цяпер не з’яўляецца для нас ніякай праблемай. Але, падаецца, на працэсы ў Малдове і Прыднястроўі трэба ўжо глядзець крыху шырэй. Тыя працэсы, якія цяпер знаходзяцца ў зарадкавым стане, могуць у любы момант пачаць рэзка развівацца.

Вадзім Дзянісенка, Facebook