Сапраўдная цана вайны для Пуціна
- Аляксей Копыцька
- 3.02.2026, 10:16
Як вайна Крэмля абнуліла дзесяцігоддзе развіцця Расіі.
Перш чым падвесці некаторыя вынікі студзеня і двух месяцаў зімы, падсвятлім яшчэ адзін пазл, які раскрывае сапраўдную цану вайны для Расіі і дыспазіцыю перад вясной. Заадно стане ясней, навошта капацца ў расійскім бюджэце (там яшчэ шмат цікавых сюжэтаў), лічыць караблі, радовішчы і г.д.
• 1 •
Калі заходзіць размова пра цану вайны для РФ, як правіла, фокусуюцца на стратах у бягучым часе. Гэты падыход адэкватны для кароткачасовых войнаў і быў актуальны ў першыя месяцы паўнамаштабнага ўварвання. Палічылі, зафіксавалі «страты»/«прыбытак», пайшлі далей.
Па меры зацягвання баланс зрушваецца ў бок адкладзеных страт, выдаткаў і ўпушчанай выгоды ў будучыні. Закручваецца мультыплікатар.
Найбольш нагляднае — гэта забруджванне тэрыторыі выбуханебяспечнымі аб’ектамі. Гады вайны — гэта дзесяцігоддзі размініравання. Сюды ж адносіцца сацыяльная нагрузка, дэмаграфічны след і г.д. Усё, што патрабуе не толькі ўмоўных грошай, але і рэсурсу, які практычна нельга сціснуць — часу.
Ужо каля трох гадоў лавінападобна нарастаюць будучыя праблемы як для Украіны, так і для Расіі. Але калі Украіна з’яўляецца ахвярай нападу і змагаецца за жыццё, то Расія ўляпалася самастойна і па сваёй віне сама сябе закапвае, не проста спальваючы рэсурсы (часцяком — назапашаныя яшчэ за савецкім часам коштам звышнамаганняў старэйшых пакаленняў), але і крадучы гады ў тых, хто цяпер жыве, і яшчэ не народжаных.
Тыя расіяне, каму цяпер умоўна трыццаць, рызыкуюць правесці свае найпрадуктыўнейшыя дзесяцігоддзі (30–50) у мізэрным існаванні з-за наступстваў ваеннай аванцуры клуба злых дзядоў Пуціна і іх прыхлебнікаў. Гэта калі ўсё скончыцца для Расіі адносна добра. Бо не факт.
У Расіі жывуць вельмі розныя людзі. У тым ліку — цалкам прытомныя, адэкватныя і тыя, хто ўсведамляе, у якую прорву яны нясуцца. Ёсць адвертыя зладзеі і апоры рэжыму, не пазбаўленыя прафесіяналізму, якія таксама бачаць, да чаго ўсё ідзе. Гэта непазбежна скончыцца вялікім канфліктам у выпадку захавання (а тым больш — эскалацыі) мілітарысцкага курса.
Прыгажосць у тым, што праілюстраваць разбуральны для Расіі характар дзеянняў пуцінскага рэжыму нам дапамагае ручны маньяк-візіянер Крэмля Сяргей Караганаў, які выпраменьвае рэспектабельнасць і займае не апошняе месца ў шэрагу інтэлектуальнай абслугі. Жадаючыя могуць самі знайсці яго афіцыйныя тытулы. Гэта не юродзівы ад ідэалогіі, як таварыш Дугін, і не дробны правінцыйны дэвіянт, якіх цемра. Гэта — чалавек з прэтэнзіямі, што гаворыць прыстойнай англійскай. Дык вось.
• 2 •
Таварыш Караганаў ужо пэўны час развівае дыскурс «сібірызацыі» Расіі. Агульная ідэя — зрушыць актыўнасць расійскай дзяржавы з еўрапейскай часткі ў Сібір, расійскую Азію. Дзе і так скаканцэнтраваныя каласальныя прыродныя багацці, а па меры змякчэння клімату іх аб’ём стане неўяўным.
Адпаведна, Расія павінна разгарнуць інфраструктуру для глыбокага асваення цяпер маланаселеных тэрыторый, адпаўзаючы ад стагнуючай Еўропы. Бо еўрапейскі імпульс нібыта вычарпаны і становіцца таксічным.
Як носьбіт падобных ідэй, Караганаў не самотны. Напрыклад, у сваёй манеры іх даўно прасоўвае яшчэ адзін дзеяч — таварыш Шайгу. Пэўны час ён нават выглядаў як другая галава расійскага герба, звернутая на ўсход.
З той толькі розніцай, што Караганаў мудруе лукава, падводзячы канцэптуальную базу, а Шайгу пад скарыначкай застаецца будаўніком і асвойвае прасторава-часавы кантынуум праз мегабудаўніцтвы. У прыватнасці, ён насіўся з ідэяй пабудаваць у Сібіры з нуля некалькі гарадоў, аж да мільённікаў. Не тлумачачы, праўда, кім ён іх заселіць. А цяпер курыруе працэс распрацоўкі новага комплексу ГЭС на сібірскіх рэках.
• 3 •
27 студзеня Караганаў апублікаваў у «Расійскай газеце» допіс «Сібірскія шляхі і дарогі Расіі» з пасылам: транспартная сетка павінна весці людзей да асваення новых тэрыторый.
Калі абстрагавацца ад рэальнасці, то выглядае вялікадзяржаўна і пераможна. Развіццё Расіі прывязваецца да нейкай паралельна-мерыдыяннай сеткі лагістычных праектаў.
Груба кажучы. Цяпер галоўнай і самай паўднёвай «гарызантальнай» лагістычнай звязкай Расіі з’яўляецца Транссіб, пабудаваны пры цары. У савецкі час на 600–700 км на поўнач ад Транссібіра «надбудавалі» БАМ. Самай паўночнай артэрыяй прызваны стаць Паўночны марскі шлях. А вось прастору паміж імі трэба паступова запоўніць новымі шыротнымі праектамі. Да аж чыгуначнай да тунэля праз Берынгаў праліў на Аляску.
Адначасова трэба задзейнічаць «вертыкальныя» мерыдыянныя маршруты, найважнейшую ролю сярод якіх у паўночным напрамку іграюць вялікія сібірскія рэкі. А калідор «Поўнач-Поўдзень» павінен быць падключаны да кітайскага праекта «Пояс і шлях» з выхадам да Індыйскага акіяна… У парадку мысленнага канцэпту — чаму б і не. Але далей пачынаюцца дэталі.
Калі ўзяць логіку Караганава і запісаць слупком наступствы дзеянняў расійскай улады ў разрэзе канкрэтных праектаў, становіцца відавочны маштаб злачынстваў Крэмля супраць Расіі.
• 4 •
Нельга сказаць, што ў Расіі ўсё безнадзейна. Дакладней — не для ўсіх. Напрыклад, у 2022–2025 гг. быў рэалізаваны праект будаўніцтва 531 км «Ціхаакіянскай чыгункі» неагульнага карыстання (г.зн. прыватнай) ад цыклапічнага Эльгінскага вугільнага радовішча ў Якуціі да нованабудаванага порта «Эльга» ў раёне мыса Манорскага (Удская затока, Хабараўскі край). Гэта — дзецішча кампаніі «Эльгаўголь», асноўным уладальнікам якой лічыцца мільярдэр Альберт Авдалян. Яго адносяць да абоймы ўплывовага кіраўніка «Ростеха» Сяргея Чэмезава і нават называюць цалкам або часткова «наміналам» Чэмезава.
Ужо запусцілі адну каляіну з раз’ездамі, будуюць другую. Мэта — экспарт праз новы порт 50 млн тон коксаўнага вугалю ў год. Таксама развілі ветку Эльга — Улак да сеткі БАМу. Усё гэта ўжо пераварочвае статыстыку здабычы/экспарту вугалю з Якуціі, яна ўжо на 2 месцы ў РФ па аб’ёмах здабычы (50+ млн тон). У цэлым, паводле афіцыйнай статыстыкі, экспарт вугалю праз парты Далёкага Усходу вырас у 2025 г. на 16% да гістарычнага максімуму — 127,1 млн тон. Але вугаль — субстанцыя тонкая, залежыць ад цэн і агульнай кан’юнктуры.
Мінулы год працягваў гнуць Кемераўскую вобласць, дзе раней здабывалі парадку 200 млн тон вугалю (№1 у РФ, каля 55–57% расійскай здабычы). Паказчыкі знізіліся да 190 млн тон, і, хаця экспарт Кузбаса праз усходнія парты фармальна падрос на 0,4% (да 53,8 млн тон), цэны не радавалі. І гэта яшчэ без канкурэнцыі таго, што «Эльга» становіцца на крыло.
Кемераўская вобласць скончыла год з дэфіцытам бюджэту 21,8% (-55,7 млрд руб.), даўгі рэгіёна дасягнулі 60% даходаў, вырасла доля дарагіх камерцыйных даўгоў. Шахты спыняюцца.
Міністр энергетыкі РФ (ён жа — экс-губернатар Кемераўскай вобласці) Сяргей Ціўілеў і па сумяшчальніцтве муж дваюраднай пляменніцы Пуціна Ганны Ціўілевай (намесніцы міністра абароны) лабіруе, каб Пуцін абавязаў РЖД вывозіць 60 млн тон кемераўскага вугалю да Ціхага акіяна (хоць рэгіён не выбірае існуючую квоту 54 млн тон).
Ціўілеў цудоўна ведае, што здабыць — палова справы, бо ягонай жонцы раптам «прадалі» па дэмпінгавай цане вугільную кампанію «Колмар» (раён Нерунгры, Якуція), якая здабывае парадку 10 млн тон вугалю ў год. Нешта падказвае, што ў пляменніцы Пуціна з лагістыкай праблем менш, чым у Кемераўскай вобласці. Таму трэба паказаць клопат пра шахцёраў.
То-бок, у кантактаў пуцінскага менеджара Чэмезава і сваякоў Пуціна з нетрамі і інфраструктурай усё ў парадку, будучыня забяспечаная. Яны сібірызаваліся ў прыватным парадку. І вайна не замінае. На кантрасце — іншы параўнальна свежы праект: развіццё Амура-Якуцкай чыгуначнай магістралі ў бок уласна Якуцка.
• 5 •
Фармальна ў 2011 г. РЖД дацягнула палатно да станцыі Ніжні Бестях, што дазволіла расійскім уладам заяўляць: «Якуцк злучаны па чыгунцы з усёй краінай праз БАМ і Транссіб»! З невялікай агаворкай — трэба неяк перасекчы Лену. Якіхсьці 10 км воднай перашкоды. А так — так.
Насупраць Якуцка на правым беразе Лены ў Ніжнім Бестяху пабудавалі чыгуначную станцыю. Далей у планах было будаўніцтва моста. У 2013 г. пачалося праектаванне пад канкрэтны ўчастак.
Але ў 2014 годзе Пуцін акупаваў Крым. І, як было афіцыйна заяўлена, замест моста цераз Лену пабудавалі мост праз Керчанскі праліў. Адклалі. Гэта быў першы званочак.
У 2014 годзе па ветцы да Ніжняга Бестяха афіцыйна адкрылі грузавыя, а ў 2019 г. — пасажырскія перавозкі. Тады ж пачалі падрыхтоўчыя работы да будаўніцтва «адкладзенага» моста. У чэрвені 2019 года на Пецярбургскім міжнародным форуме кіраўнік Якуціі Айсен Нікалаеў заявіў, што мост праз Лену будзе гатовы да 2024 года.
Пазней ён заключыў спрэчку: калі моста не будзе да канца 2025 года — ён з’есць свой гальштук. Але і ў 2026 г. мясцовыя жыхары перапраўляюцца па лёдзе. У 2023 г. з-за «непрадбачаных абставінаў» спрэчку перанеслі: Нікалаеў паабяцаў, што мост пабудуюць да 2027 года. Будаўніцтва моста вядзецца круглагадова. Да канца 2025 года адрапартавалі пра ўзвядзенне першай апоры. Новы тэрмін уводзінаў у эксплуатацыю — 2028 год. З федэральнага бюджэту на Ленскі мост ужо выдзелілі парадку 17 млрд рублёў, планавана дададуць яшчэ 42,8 млрд за тры гады. То-бок, парадку — 60 млрд.
Чога відавочна недастаткова, бо агульны кошт праекта ацэньваюць у 135 млрд+. Сафінансаваць павінны Якуція і прыватныя інвестары, але ўлады Рэспублікі Саха ў асноўным дэкларуюць гатоўнасць актывізаваць барацьбу за федэральныя грошы. Для разумення: у федэральным бюджэце РФ на 2026 год па адной з (!) артыкулаў прадугледжана 63,7 млрд рублёў кампенсацый параненым ваеннаслужачым і членам сем’яў загінулых.
То-бок, толькі ў бюджэце на бягучы год, толькі па адной артыкуле выдаткаў, звязаных з вайной, закладзены ўвесь (!!!) аб’ём федэральнага ўдзелу ў будаўніцтве моста праз Лену. Выдаткі, якіх проста магло не быць.
Я ўжо згадваў, што таксама ў гэтым бюджэце прадугледжана больш за 9 млрд рублёў на фінансаванне планавых пахаванняў 160 тыс. ваенных. Гэта значыць, што сума кампенсацый параненым і сем’ям загінулых будзе расці. Як і кошт моста ўслед за падаражаннем.
Вынік. Гэта не фігура мовы: Пуцін украў у жыхароў Якуціі як мінімум 10 гадоў, якія яны маглі б перамяшчацца па мосце. Замест гэтага падарыў ім права памерці за «русский мир». Пры гэтым выніковыя тэрміны дабудовы вельмі хісткія. Мінфін агрэсіўна скарачае федэральныя выдаткі. Захаваць, а тым больш — павялічыць фінансаванне будзе няпроста. Ідзем далей.
• 6 •
Расійская ўлада ўжо не адно дзесяцігоддзе носіцца з ідэяй развіцця Паўночнага марскога шляху (ПМШ), які пачалі падмяняць назвай Трансарктычны транспартны калідор (ТАТК), робячы ўпор на мультымадальнасць: злучэнне розных відаў транспарту (чыгунка, рэкі, авіяцыя, дарогі) ў адзіную сетку.
Першапачаткова планавалася, што да 2030 г. усё паляціць. Не паляцела, хаця з 2016 г. грузапаток вырас за кошт запуску нафтагазавых праектаў.
У майскім указе 2018 г. Пуцін загадаў забяспечыць да 2024 г. грузапаток па ПМШ у аб’ёме 80 млн тон у год. Фактычна да 2026 г. перавозкі дасягнулі парадку 40 млн т/г. І калі раней да 2030 г. ставілі мэту дасягнуць планкі 150–200 млн тон, то цяпер ужо сам Пуцін кажа пра 109 млн т, што па-ранейшаму выклікае скепсіс у спецыялістаў…
1 жніўня 2022 года Урад РФ зацвердзіў (распараджэнне №2115-р) План развіцця Паўночнага марскога шляху да 2035 года (каля 155 мерапрыемстваў). Там нямала канкрэтыкі, у тым ліку будаўніцтва да 2026 года порта на мысе Наглейнын з мэтай абслугоўвання Баімскага меднага ГОКа, пра які я пісаў. Але рэалістычныя тэрміны там — 2030+ год…
У цэлым выкананне плана афіцыйна ацэньваецца ў 25% ад неабходнага да бягучага тэрміну. Правісанне ўсім відавочнае. На дадзены момант больш-менш у графіку толькі стварэнне арктычнай спадарожнікавай групоўкі, якая мае падвойнае прызначэнне.
У сакавіку 2025 г. на арктычным форуме ў Мурманску Пуцін раптам абрынуўся з крытыкай наконт таго, што размоваў пра ПМШ шмат, а прыкладных разлікаў і ўвасаблення — мала. Пасля чаго пачалі выпячваць словазлучэнне ТАТК і пазіцыянаваць ПМШ як маршрут Санкт-Пецярбург — Калінінград — Мурманск — Архангельск — Уладзівасток. Размовы пра «комплекснасць» дазваляюць пацягнуць час.
На згаданым форуме Пуцін даручыў Мішусціну — «з удзелам «Росатома», «ВЭБа», профільнай камісіі Дзяржсавета — да 1 жніўня 2025 г. зацвердзіць фінансава-эканамічную і арганізацыйную мадэль развіцця Трансарктычнага транспартнага калідора». То-бок, з лакальнай задачай не справіліся — узяліся за цыклапічную, зрушыўшы гарызонт планавання да 2040 г. У верасні 2025 г. Пуцін «адкрыў» круглагадовы рух па ПМШ.
24 снежня 2025 г. таварыш Патрушаў-старэйшы раптам заявіў: «Марская калегія РФ сумесна з зацікаўленымі міністэрствамі і ведамствамі, экспертнай і навуковай супольнасцю пачала (!) працу па фарміраванні праекта комплекснага развіцця Арктыкі і Трансарктычнага калідора». І дэлегаваў гэта Дзмітрыеву. То-бок, працэс на пачатковай стадыі і да чаго прыйдуць у выніку — неясна.
• 7 •
Ужо не проста палаючая, а выгаралая праблема ПМШ — адсутнасць неабходнага флоту арктычнага класа. Гэта датычыць усяго — ад буксіраў і ледаколаў да сухагрузаў і газавозаў.
Флагманскі ледакол «Расія» (праект «Лідар») паводле плана 2022 года мусілі дабудаваць да 2027 г. Цяпер арыенцір — 2030–31 гг.
Паказальная гісторыя з газавозамі. У 2019 г. збіраліся замовіць 21 газавоз ледовага класа Arc7 для праекта «Арктык СПГ-2» кампаніі «Новатэк». Спыніліся на 15. Будаваць мусілі на верфях Samsung Heavy Industries (SHI) і Hanwha Ocean у Паўднёвай Карэі, а даводзіць на ССК «Звезда» (г. Вялікі Камень, Прыморскі край).
Рэзаць метал для першага судна пачалі напрыканцы 2020 г., у 2021 заклалі 3 судны, у 2022 г. — яшчэ 5. У красавіку 2022 г. спусцілі на ваду першы карпус і перавялі на «Звезду» для ўстаноўкі абсталявання, каб у 2023 г. перадаць заказчыку.
Пасля ўвядзення санкцый SHI перадаў Расіі 5 недабудаваных танкераў, астатнія рабіць адмовіўся, Hanwha Ocean самастойна дабудавала 3 танкеры, але не аддае.
У снежні 2025 г. быў перададзены заказчыкам з ПАО «Совкомфлот» першы танкер-газавоз ледовага класа Arc7 «Аляксей Касыгін», даведзены на ССК «Звезда» (за тры гады замест 10–12 месяцаў). Ён проста цяпер ідзе праз Паўночны Ледавіты акіян і стане на маршрут з лютага 2026 года.
Толькі для аднаго з астатніх карпусоў паспелі атрымаць ад французскай Gaztransport & Technigaz (GTT) сістэмы захоўвання СПГ мембраннага тыпу Mark III да яе сыходу з Расіі. На астатнія тры плануюць ставіць сістэму расійскай распрацоўкі, якая праходзіць сертыфікацыю. То-бок, да 2024 г. у «Новатэка» мусіў быць флот з 8 танкераў-газавозаў Arc7. Па факце: адзін да 2026 г., і перспектывы без адмены санкцый туманныя…
Урад РФ у лістападзе 2022 г. зацвердзіў пералік марской дзейнасці, якая з 1 сакавіка 2026 года мусіла ажыццяўляцца толькі на расійскіх судах.
Да яе адносяцца: марскія перавозкі нафты, газу (у тым ліку СПГ), газавага кандэнсату і вугалю, здабытых у РФ, у т.л. на кантынентальным шэльфе, да першага пункта выгрузкі або перавантажвання, кабатажныя перавозкі па ПМШ і шэраг іншых.
Аднак у канцы 2025 года па ініцыятыве Мінпрамторга тэрміны ўвядзення абмежаванняў перанесці на сакавік 2028 г., відавочна не апошні раз. Гэта фармальнае прызнанне, што з флотам не паспеваюць…
Адсутнічае і нават тэарэтычна не з’явіцца да 2030 г. яшчэ цэлы шэраг аб’ектаў ТАТК — парты, цэнтры бяспекі і г.д.
• 8 •
Наступны «гарызантальны» праект паводле схемы Караганава — Паўночны шыротны ход (ПШХ). Пра яго я ўжо пісаў. Сутнасць — звязаць чыгуначнай галінай (707 км) па тэрыторыі Ямала-Нянецкай АА палатно двух філіялаў РЖД — Паўночнай чыгункі і Свярдлоўскай чыгункі — ад станцыі Абская да станцыі Коротчаева. Плюс разгарнуць спадарожную інфраструктуру.
Адзін з элементаў гэтага праекта павінен быў стаць мост праз р. Об у Салехардзе. Бо ў дадзены момант гэты горад фактычна знаходзіцца на востраве, з ім няма стабільнага круглагадовага паведамлення.
Што з ім? Усё наглядна да жаху: у канцы снежня 2025 г. урад РФ афіцыйна (!) прыпыніў на 3 гады (да канца 2028 г.) кансесіённае пагадненне па будаўніцтве ПШХ. Каб прыбраць глебу для фармальных прэтэнзій.
То-бок, калі яшчэ тры гады ніякіх работ не будзе, то пры самым аптымістычным сцэнарыі спатрэбіцца гадоў 7–8, каб завяршыць працэс (да 2032–33 года). А паводле Плана ад 2022 г. ПШХ мусілі запусціць у 2027 годзе, а да гэтага арыенцірам быў 2023 г.…
• 9 •
Яшчэ адзін памерлы гарызантальна-вертыкальны праект — цыклапічная Паўночна-Сібірская чыгунка (Сеўсіб). Якая павінна была складацца з двух «прамянёў». Першы прамень павінен быў звязаць Ніжневартоўск (Югра) з Усць-Ілімскам (Іркуцкая вобласць). А другі — праз Горны Алтай дацягнуцца да кітайскага Урумчы.
У жніўні 2023 года Пуцін даручыў ураду разам з уладамі Кузбаса, РАН і ААТ «РЖД» прадставіць даклад пра Сеўсіб. Ацэнка мэтазгоднасці праекта была ўключана ў план рэалізацыі Стратэгіі сацыяльна-эканамічнага развіцця Сібірскай федэральнай акругі да 2035 года са срокам выканання ў 2025 годзе.
Выканаўшы. Ацанілі і прапанавалі ад праекта адмовіцца, пра што стала вядома на пачатку снежня 2025 года. Няма грошай.
• 10 •
Караганаў фармулюе пафасную максіму: «Расія — не марская, а рачная краіна!». Тым часам, відавочна вываліўшыяся з графіку «вертыкальныя» праекты грузаперавозак па сібірскіх рэках тэхнічна ўпіраюцца ў тую ж праблему — адсутнасць флоту.
На прыкладзе звычайнага сухагрузу RSD59 я нядаўна паказаў, што ў перыяд 2022–2025 гг. Расія ўжо недаатрымала 50 (!!!) суднаў. Дзяржпраграма падтрымкі лізінгу для іх скарацілася ўдвая. А гэта ж толькі адзін, самы просты клас. Для яго хаця б ёсць верфі. З буйнатанажным флотам увогуле тупік.
Агульная выснова: нават калі раптам з неба пачнуць падаць мільёны тон грузоў, у Расіі няма і ў бачнай (да 10 гадоў) будучыні не будзе флоту для іх перавозкі.
• 11 •
Рэальнасць у тым, што грузы ў тэрмін — не ўпадуць. А ці ўпадуць увогуле — пытанне адкрытае. Сітуацыю на Баімскім ГОКу я разбіраў. Паскоранае адставанне 5+ гадоў на фоне адсячэння ад перадавых тэхналогій.
Перагледзеў інвестыцыйную праграму ў арктычнай зоне «Газпрома». Разведка і здабыча рэзка «зрушаны ўправа» па тэрмінах. Перагляд (скарачэнне) інвестыцыйных праграм — агульнае месца практычна ўсіх дзяржкарпарацый РФ і вялікага бізнесу.
Вынік. Грузаў няма і не будзе. Калі раптам з’явяцца — іх не атрымаецца даставіць. Таму што няма флоту, няма і не будзе чыгунак.
Каб зрушыць працэс, патрэбныя каласальныя грошы. Якіх няма і не будзе пры захаванні санкцый і курсу на вайну. Не кажучы ўжо пра кадры. Не ўсе ўлічваюць, што абазначаныя расійскай уладай грамадзянскія праекты трэба фінансаваць і забяспечваць адначасова — і караблі, і самалёты, і парты, і чыгункі, і сельскую гаспадарку, і ЖКГ і ўсё астатняе. Але таксама трэба адначасова фінансаваць вайну.
Мілітарызацыя забівае «сібірызацыю». У лепшым выпадку — ужо адсунуўшы яе асобныя кампаненты гадоў на 7–10 пры ўмове, што не будзе пагаршэнняў і «ўсё гэта» скончыцца проста цяпер. Але ж не.
• 12 •
Таму Крэмль у цікавым становішчы, відавочным для ўсіх, хто можа падняць галаву ад руціны і паглядзець крыху наперад.
Каб атрымаць шанец хоць нешта надтавіць, Расіі неабходна як мага хутчэй выскачыць з вайны, зняць санкцыі, прыцягнуць тэхналогіі і каласальныя грошы. То-бок, прыпасці да таго самага Захаду, ад якога Караганаў іжджэ з ім заклікаюць уцякаць. Пра гэты трэк кажуць Уіткоф і Дзмітрыеў. Але як спыніць разагнаўшуюся ваенную машыну — неясна.
Адмена санкцый ЗША не азначае аўтаматычнай адмены санкцый ЕС, Канады і Брытаніі. Навошта ім даваць такі пас Расіі і Вашынгтону, якія па сваіх матывах імкнуцца падарваць Еўропу? Не навошта. Патрэбныя дамоўленасці аб архітэктуры суіснавання. Што нялёгка без змены палітычнага рэжыму ў РФ. А рэжым нікуды не збіраецца.
Кітай таксама не ўзрадуецца, калі кабальныя пагадненні з Масквой будзе заключаць яшчэ і Вашынгтон. Як амерыканцы ўмеюць абдзіраць зарваўся бандытаў — цудоўна ілюструе сітуацыя з «Лукойлам».
Таварыш Караганаў дае метадалагічны каркас для высновы: Пуцін і яго кліка — магільшчыкі Расіі. Толькі праз прызму лагістыкі.
І гэта — не закранаючы глыбокіх сацыяльных, ментальных дэфармацый расійскага грамадства, якія будуць адбівацца, нават калі рэйкі і шпалы будуць пакладзены на свае месцы. То-бок, нават не трэба чытаць паклёпніцкія заходнія СМІ або агрэсіўную ўкраінскую прапаганду.
Дастаткова ўзяць расійскія падыходы, расійскія афіцыйныя дакументы і расійскія факты (якія яшчэ і прыхарашваюць). Карціна алеем: ужо ўкрадзены 7–10 гадоў (у некаторых сферах — больш), і лічыльнік не спыняецца. Крэмлю трэба прымаць рашэнне, у які бок бегчы.
Па сцежцы «нармалізацыі», выторгваючы прэферэнцыі ў абмен на адмову ад агрэсіі. Альбо па сцежцы «эскалацыі», каб паспрабаваць адным махам змесці ўсе абмежаванні з боку перапалоханай Еўропы. Якая, тым не менш, паступова прыходзіць да сябе. Ні першае, ні другое не атрымаецца зрабіць, працягваючы вайну супраць Украіны.
А з Украінай ні пры якім раскладзе не атрымаецца разабрацца хутка. Асабліва на тых умовах, якія выстаўляе Масква. А Трампу трэба хутка, у яго Эпштэйнам і з Пекінам падгарае.
У лютым — сакавіку расійскае вайскова-палітычнае кіраўніцтва будзе прымаць рашэнне: заходзіць на яшчэ адзін паўгадавы цыкл вайны ці тармазіць? Калі зайдуць, то ўся выбарчая гонка ў ЗША будзе на фоне актыўных баявых дзеянняў і перамоў з Кітаем.
Кітай пакуль не вызначыўся, у іх там нейкія свае забавы з чарговымі арыштамі генералаў. А з канца 2026 года ўжо таварышу Сі трэба будзе штосьці паказваць, бо ў кастрычніку 2027 г. у яго чарговы з’езд КПК, на які трэба заходзіць у моцнай пазіцыі.
Вось такі клубочак, дзе наша найбліжэйшая прыкладная задача — не разваліцца да красавіка.
Аляксей Копыцька, «Фэйсбук»