Беларусь накапіла доўг у $1,39 мільярда за венесуэльскую нафту

• 1.02.2026, 15:34

Для пагашэння венесуэльскаму боку прапаноўвалася частка пакета акцый беларускай кампаніі.

За 2010–2012 гады Беларусь заключыла кантракты на куплю нафты ў Венесуэлы на 9 269 719 тон агульным коштам $7,57 млрд, паведамляе «Еўрарадыё».

Кантракты паміж ЗАТ «Беларуская нафтавая кампанія» і кампаніяй PDVSA Petroi SA прадугледжвалі асаблівыя ўмовы разлікаў: Беларусь абавязвалася аплаціць 80% кошту не пазней чым праз 35 каляндарных дзён з даты выдачы распіскі перавозчыка аб прыняцці грузу.

Астатнія 20% павінны былі назапашвацца ў выглядзе даўгавога абавязацельства беларускай нафтавай кампаніі перад пастаўшчыком. У якасці адной з формаў пагашэння запазычанасці венесуэльскаму боку прапаноўвалася частка пакета акцый беларускай кампаніі.

Беларуская старана меркавала, што Венесуэла не будзе патрабаваць пагашэння 20-працэнтнай запазычанасці, і гэтая сума стане дапамогай Беларусі ад «вялікадушнага народа брацкай дзяржавы». Аднак Венесуэла пастаянна ўздымала пытанне пагашэння запазычанасці.

На якіх умовах закуплялася нафта

Беларусь магла купляць нафту на больш выгадных умовах у іншых краін, тады кожная тонна нафты абышлася б танней на $52 у 2010 годзе і на $54 — у 2011 годзе.

Аднак толькі па 29 танкерных партыях з Венесуэлы ў 2010 годзе Беларусь пераплаціла больш за $117 млн, а ў 2011 годзе пераплата склала амаль $259 млн.

У 2012 годзе беларуская старана зразумела, што пераплачвае, і набыла ўсяго чатыры танкерныя партыі. А з мая 2012 года і ўвогуле прыпыніла закупкі венесуэльскай нафты.

Ацэнка працы беларускіх НПЗ на венесуэльскай нафце паказала, што без уліку 20-працэнтнага доўгу прадпрыемствы адпрацавалі «ў нуль». Пры поўным разліку па доўгу венесуэльская здзелка прынесла б значныя страты.

Спробы «павырашаць пытанні»

У 2014 годзе Венесуэла нагадала пра доўг і накіравала прапанову аб яго пагашэнні на працягу 2015–2017 гадоў раўнамернымі штогадовымі плацяжамі. Разглядалася таксама магчымасць перадачы абавязацельстваў па пагашэнні запазычанасці трэцім асобам.

Беларусь працягвала настойваць на мэтазгоднасці дасягнення дамоўленасці, што венесуэльскі бок не будзе патрабаваць пагашэння запазычанасці, і названая сума стане дапамогай.

Што ў выніку

За 2010–2012 гады агульны аб’ём закупкі нафты па кантрактах склаў 9 269 719 тон агульным коштам $7,57 млрд.

Сумарная запазычанасць Беларусі па 20-працэнтнай частцы ад усяго аб’ёму пастаўленай нафты цяпер складае $1 390 090 537.

Каб не адлюстроўваць рэальны фінансавы вынік, доўг за венесуэльскую нафту быў пераведзены на рахунак ЗАТ «Беларуская нафтавая кампанія».