Навукоўцы надрукавалі крошачныя «светлавыя клеткі» для захоўвання інфармацыі

• 7.01.2026, 3:00

Квантавы інтэрнэт усё бліжэй.

Навукоўцы распрацавалі крошачныя структуры, якія ўмеюць «запамінаць» святло і могуць стаць асновай будучага квантавага інтэрнэту. Гаворка пра так званыя светлавыя клеткі — мікраскапічныя каналы, надрукаваныя на 3D-прынтары проста на чыпе.

Даследаванне прадставілі навукоўцы з Еўропы і Кітая. Іх распрацоўка дазваляе захоўваць квантавую інфармацыю — асаблівыя станы святла, якія немагчыма скапіраваць звычайнымі метадамі. Гэта ключавая задача для квантавай сувязі: сёння такія сігналы хутка губляюцца на вялікіх адлегласцях.

Светлавыя клеткі — гэта полыя мікраканалы, па якіх праходзіць святло. Унутры іх знаходзіцца атамны пар (напрыклад, цэзій). Калі ў клетку трапляе святлавы імпульс, інфармацыя пра яго «запісваецца» ў атамы. Па камандзе сістэма можа вярнуць гэта святло назад — ужо ў патрэбны момант.

Галоўнае адрозненне новай тэхналогіі ў тым, што такія клеткі можна хутка і дакладна друкаваць на 3D-прынтары. Раней запаўненне падобных сістэм атамамі займала месяцы, цяпер — усяго некалькі дзён. Пры гэтым прылады стабільна працуюць гадамі і не патрабуюць звышнізкіх тэмператур.

Даследчыкі здолелі размясціць адразу некалькі такіх ячэек на адным чыпе — і ўсе яны працавалі аднолькава. Гэта азначае, што тэхналогію можна маштабаваць і выкарыстоўваць для стварэння квантавых сетак, дзе інфармацыя перадаецца не электрычнымі сігналамі, а квантавымі станамі святла.

Такія чыпы могуць стаць «вузламі памяці» ў квантавым інтэрнэце — сетцы будучыні, якая будзе хутчэйшай і больш бяспечнай за існуючыя сістэмы сувязі.

Тэхналогія працуе пры тэмпературах, блізкіх да пакаёвых, і сумяшчальная з звычайнымі валаконна-аптычнымі сістэмамі. Гэта робіць яе значна больш практычнай, чым многія эксперыментальныя квантавыя рашэнні.

Навукоўцы лічаць, што светлавыя клеткі могуць стаць важным будаўнічым блокам для квантавай сувязі, квантавых камп'ютараў і глабальных абароненых сетак новага пакалення.