ЗША і Расія стаяць на мяжы новай ядзернай гонкі

• 31.01.2026, 12:05

Эксперты звярнулі ўвагу на важны нюанс.

Злучаныя Штаты і Расія рызыкуюць упершыню з часоў халоднай вайны апынуцца ў умовах некантралюемай ядзернай гонкі, калі ў бліжэйшыя дні не дамовяцца аб падаўжэнні апошняга дзейнага пагаднення. Дагавор СНВ-3 спыняе дзеянне ўжо 5 лютага, і без яго ўпершыню з 1972 года не застанецца абмежаванняў на стратэгічныя ядзерныя арсеналы дзвюх дзяржаў, піша агенцтва Reuters (пераклад — сайт Charter97.org).

Пуцін прапанаваў захаваць цяперашнія ліміты яшчэ на год, каб выйграць час для новых перамоваў. Аднак прэзідэнт ЗША Дональд Трамп пакуль афіцыйна не адказаў, заявіўшы раней: «Калі тэрмін сканчаецца — значыць, сканчаецца», настойваючы на неабходнасці «больш выгаднага» дагавора. У Вашынгтоне гучаць і заклікі адхіліць прапанову Масквы, каб ЗША маглі нарасціць сілы на фоне паскоранага ядзернага нарошчвання Кітая.

Эксперты папярэджваюць, што адсутнасць новага пагаднення можа прывесці да найгоршага сцэнару. Без механізмаў празрыстасці абодва бакі будуць зыходзіць з «найбольш небяспечных сцэнароў» дзеянняў праціўніка, што здольна справакаваць новую эскалацыю.

Стварэнне новага дагавора ўскладняе з'яўленне ў Расіі новых узбраенняў, якія не падпадаюць пад СНВ-3, а таксама планы ЗША адносна касмічнай сістэмы ПРА. Тым часам Кітай нарошчвае свой арсенал і можа перавысіць 1000 баявых зарадаў да 2030 года.

У ЗША таксама няма адзінай пазіцыі. Прыхільнікі кантролю над узбраеннямі нагадваюць пра імклівы рост выдаткаў на мадэрнізацыю ядзерных сіл — амаль $1 трлн у найбліжэйшыя дзесяць гадоў — і папярэджваюць, што новая гонка толькі ўзмацніць напружанасць. Супраціўнікі ж лічаць, што стрымліваць адначасова Расію і Кітай без павелічэння ядзернага патэнцыялу немагчыма.

Пакуль Вашынгтон марудзіць, рызыка новай маштабнай гонкі ўзбраенняў імкліва расце — і свет можа апынуцца ў самай нестабільнай ядзернай сітуацыі за апошнія дзесяцігоддзі.