У сакавіку Беларусь накрые «Ксавер»?
- 30.01.2026, 16:29
Сіноптыкі спрагназавалі расшчапленне палярнага віхру.
Заходнія метэаралагічныя мадэлі спрагназавалі, як у найбліжэйшыя месяцы будзе развівацца палярны віхор, ад структуры якога наўпрост залежыць надвор’е на еўрапейскім кантыненце. Новыя даныя паказваюць на тое, што падзеі могуць развівацца паводле адносна рэдкага і патэнцыйна небяспечнага для Еўропы сцэнару.
Згодна з апошнім прагнозам метэаралагічнай службы Ventusky, у першай палове лютага чакаецца істотнае парушэнне палярнага віхру з-за раптоўнага пацяплення стратасферы. Як лічаць спецыялісты, у выніку гэтага палярны віхор можа падзяліцца на два асобныя цэнтры цыркуляцыі.
Паводле даных Глабальнай сістэмы ансамблевага прагнозу (GEFS), аслабленне палярнага віхру будзе адбывацца мацней, чым прагназавалася на пачатку зімы, бо стратасфернае пацяпленне працягвае ўзмацняцца. Менавіта гэта можа справакаваць расшчапленне стратасфернага палярнага віхру на дзве адасобленыя цыркуляцыі.
Стратасферны палярны віхор — гэта буйнамаштабная цыркуляцыя заходніх вятроў у стратасферы (на вышыні каля 15–50 км), якая акружае Паўночны полюс. Палярны віхор утрымлівае халоднае паветра ў арктычным рэгіёне. Калі ён моцны, на еўрапейскім кантыненце ўсталёўваецца мяккая атлантычная зіма, а калі разбураецца, дэфармуецца або слабея, на кантынент паступаюць халодныя арктычныя паветраныя масы, што прыносіць даволі суровыя для Еўропы маразы.
На думку спецыялістаў, менавіта гэта і адбудзецца напрыканцы лютага. Сіноптыкі чакаюць прыкметнага аслаблення стратасфернага зональнага патоку, якое з пэўнай затрымкай можа распаўсюдзіцца ўніз у трапасферу.
«Калі сфармуецца эфектыўная сувязь паміж стратасферай і трапасферай, другая палова лютага і пачатак сакавіка могуць характарызавацца ўзмацненнем мерыдыянальнага патоку і павышанай верагоднасцю пранікнення халоднага арктычнага паветра ў сярэднія шыроты», — заявілі эксперты Ventusky.
Калі ўсё так і адбудзецца, пачатак вясны ў Беларусі дакладна затрымаецца, а ў сакавіку цалкам можна чакаць паўтарэння падзей 2013 года, калі на краіну з усёй снежнай магутнасцю абрынуўся цыклон «Ксавер», чыя назва стала для беларусаў агульнаўжывальнай.
Праўда, спецыялісты папярэдзілі, што маштаб наступстваў расшчаплення палярнага віхру і яго ўплыў на атмасферныя працэсы каля паверхні Зямлі пакуль застаюцца няпэўнымі. Яны будуць наўпрост залежаць ад далейшай дынамічнай эвалюцыі цыркуляцыі, прадказаць якую даволі складана.
Таму пакуль паўтарэнне «Ксавера» ў 2026 годзе — гэта толькі адзін з магчымых сцэнароў, хоць верагоднасць яго рэалізацыі даволі вялікая.
Пакуль жа, нагадаем, сіноптыкі папярэдзілі беларусаў пра самае моцнае пахаладанне гэтай зімы. Паводле прагнозаў, ужо да выхадных слупкі тэрмометраў могуць вярнуцца да дваццаціградусных значэнняў, якія беларусы ўжо назіралі ў гэтым сезоне. Але гэтым разам, на думку экспертаў, гэта будзе не мяжа, і мы цалкам можам убачыць трыццатку і нават ніжэй.