Улады так «пераўтварылі» Оршу, што з горада выязджаюць людзі
- 29.01.2026, 12:20
Яшчэ адзін правал Лукашэнкі.
Лукашэнка пахваліў вынікі паказальнага праекта развіцця Оршы, па ўзоры якога будуць падымаць іншыя беларускія рэгіёны. Ён назваў іх вынікі «больш-менш нармальнымі». Насамрэч па завяршэнні праграмы развіцця горад апынуўся на апошнім месцы па дынаміцы насельніцтва, піша «Беларусы і рынак».
Дзесяць гадоў таму беларускія ўлады задумаліся аб праблеме эканамічнага адставання беларускіх рэгіёнаў. У 2015 годзе было прынята рашэнне інвеставаць у развіццё неабласных буйных гарадоў з колькасцю насельніцтва больш за 80 тыс. чалавек: Баранавічы, Пінск, Наваполацк, Орша, Полацк, Мазыр, Ліда, Барысаў, Салігорск, Маладзечна, Бабруйск. Яны павінны былі стаць новымі кропкамі прыцягнення працоўнай сілы і капіталу ў сваіх рэгіёнах.
У кожным з гарадоў 80+ былі распрацаваны і прыняты комплексныя планы паскоранага развіцця на перыяд да 2020 года.
Аднак пілотным праектам, куды вырашылі ўкласці першыя грошы і паглядзець, што з гэтага атрымаецца, была выбрана Орша. Комплекс мер па рэалізацыі праграмы развіцця Аршанскага раёна з’явіўся толькі ў 2019 годзе. Ажыццявіць усе меры запланавалі да 2023 года, а некаторыя праекты — да 2025 года. У сярэдзіне 2021 года тагачасны прэм’ер-міністр Раман Галоўчанка дакладваў, што на ператварэнне Оршы ў кропку росту на той момант ужо было выдаткавана 1,4 млрд рублёў.
І вось у канцы мінулага года на Усебеларускім народным сходзе Аляксандр Лукашэнка падсумаваў поспех праекта: «Тады я проста сказаў: вось Оршу прывядзём у парадак (там каля 100 тыс. насельніцтва) і па такім шляху пойдзем па гэтых буйных гарадах, 80 плюс. Прывялі ў парадак Оршу. Яна сёння не скажу, што ідэальна працуе, але тое, што мы туды ўклалі, дае свой вынік па ўсіх пытаннях... Орша, па-мойму, больш-менш нармальна працуе. Мы паказалі, якім шляхам мы будзем да ладу прыводзіць вось гэтыя 80+ гарады. Ад гэтага мы нікуды не дзенемся», — сказаў Лукашэнка.
Такі рапарт гучыць не вельмі пераможна. Аднак у рэальнасці нават сціплага «больш-менш» не адбылося. Калі меркаваць па галоўным паказчыку — ці стала Орша прывабнай для людзей — сітуацыя толькі пагоршылася.
За апошнія 10 гадоў горад імкліва страчвае насельніцтва. І хоць для Беларусі гэта не дзіўна — колькасць жыхароў усёй краіны скарачаецца, — аднак у Оршы яно змяншаецца хутчэй, чым ва ўсіх буйных беларускіх гарадах.
Лічбы Нацыянальнага статыстычнага камітэта паказваюць, што на пачатак 2016 года, калі ўлады толькі задумаліся «падымаць» Оршу, у ёй пражывала 112,7 тыс. чалавек. А ў 2025-м, пасля рэалізацыі праекта развіцця, тут засталося 101,7 тыс. То-бок горад страціў 10% насельніцтва. У той жа час у сярэднім па рэспубліцы дэпапуляцыя склала 4%.
А калі мы параўнаем дынаміку колькасці насельніцтва ў буйных гарадах, то аказваецца, што Орша — на перадпаследнім месцы. Большыя тэмпы скарачэння насельніцтва назіраюцца толькі ў адным горадзе — Светлагорску, дзе сем гадоў таму з’явілася новае горадаўтваральнае (а можа, горадаразбуральнае) прадпрыемства — цэлюлозна-кардонны камбінат.