Навукоўцы: адзінота часам лепшая, чым адносіны
- 29.01.2026, 10:40
Праведзена даследаванне працягласцю 13 гадоў.
Якасныя рамантычныя адносіны павышаюць эмацыйны дабрабыт, але дрэнныя адносіны наносяць больш шкоды, чым адзінота. Да такіх высноў прыйшлі ізраільскі псіхолаг Эліакім Кіслеў і кіпрскі даследчык Менелай Апостолу у маштабным і доўгатэрміновым даследаванні. Яно было праведзена на аснове даных больш як 12 тысяч дарослых жыхароў Германіі. Іх стан ацэньвалі з 2011 па 2024 год.
Усе гэтыя 13 гадоў вучоныя рэгулярна апытвалі адных і тых жа людзей, фіксуючы, як змяняўся іх эмацыйны стан пры пераходзе ад адзіноты да адносінаў і назад.
Вынікі паказалі: калі людзі ўступалі ў адносіны, яны ў сярэднім адчувалі сябе больш задаволенымі жыццём, перажывалі больш пазітыўных эмоцый — радасці і задавальнення — і менш негатыўных, такіх як смутак і адчай. Калі ж яны зноў станавіліся самотнымі, іх эмацыйны стан пагаршаўся.
Гэта было цалкам чакана, але найважнейшае адкрыццё аказалася звязана з якасцю адносінаў. Навукоўцы падзялілі пары на тры катэгорыі: добрыя, сярэднія і дрэнныя адносіны. Высветлілася, што людзі ў неякасных адносінах адчувалі сябе горш, чым калі былі одинокія.
«Быць у пары не азначае аўтаматычна адчуваць сябе лепш, чым аднаму», — падкрэслівае Кіслеў у артыкуле пра вынікі даследавання ў Psychology Today.
Найбольш пры гэтым выдзялялася ўласна пачуццё адзіноты. Гэта эмоцыя выразна адрознівала людзей без партнёра ад тых, хто ў адносінах. Нават тыя, хто быў у дрэнных адносінах, адчувалі сябе значна менш самотнымі, чым людзі без пары зусім. Прычым розніца ў гэтым адчуванні аказалася заўважна мацнейшая, чым у ўзроўні шчасця або задаволенасці жыццём.
Чаму так адбываецца? Псіхолагі тлумачаць, што адчуванне адзіноты — гэта асаблівы эвалюцыйны механізм, свайго роду «сігнал трывогі», які спрацоўвае пры адсутнасці блізкіх сувязяў і пабуджае чалавека шукаць іх, то бок, у адрозненне ад шчасця, здароўя, сяброўства, залежыць менавіта ад наяўнасці інтымнага партнёра.
Шмат хто самотны зусім не таму, што не можа знайсці «правільнага» партнёра. Навукоўцы высветлілі сапраўдную прычыну
Акрамя таго, даследаванне выявіла адрозненні паміж мужчынамі і жанчынамі. Адзінота аказалася эмацыйна больш цяжкай для мужчын: яны часцей перажывалі пачуццё ізаляванасці, негатыўныя эмоцыі, незадаволенасць жыццём. Навукоўцы мяркуюць, што мужчыны больш разлічваюць на рамантычных партнёраў у плане эмацыйнай падтрымкі, тады як у жанчын звычайна шырэйшая сетка блізкіх людзей і зносін.
У жанчын цікавым адрозненнем аказалася пачуццё бяспекі. Жанчыны без партнёра адчувалі сябе прыкметна менш абароненымі, чым у адносінах, прычым гэты эфект быў мацней выяўлены, чым у мужчын.
Але даследчыкі падкрэсліваюць, што гэтыя гендарныя адрозненні былі нязначнымі. Для эмацыйнага дабрабыту, паводле аналізу даных, значна важнейшым быў не пол чалавека, а тое, наколькі добрыя ў яго адносіны.
Ціск грамадства
Навукоўцы звяртаюць увагу на важны нюанс: эмацыйныя праблемы адзінокіх людзей могуць быць звязаныя не столькі з самой адзінотай, колькі з тым, як грамадства ставіцца да незамужніх і нежанатых.
«У многіх сучасных грамадствах рамантычныя адносіны лічацца нормай і прыкметай сталасці і поспеху. Адзінокія людзі могуць сутыкацца з сацыяльным ціскам, калі ім пастаянна намякаюць, што трэба «знайсці каго-небудзь» або «асесціся». Гэта стварае ўражанне, што адзінота — часовая няўдача, а не нармальны стан», — адзначае Кіслеў.
Ён дадае, што многія сацыяльныя сітуацыі негалосна арыентаваныя на пары — ад запрашэнняў на мерапрыемствы да святаў. Гэта можа прыводзіць, нават ненамерана, да сацыяльнага выключэння адзінокіх людзей.
«Ключавая выснова даследавання ў тым, што людзі не павінны імкнуцца да адносінаў любой цаной, а якасць адносінаў мае вырашальнае значэнне. Застацца самотным можа быць псіхалагічна больш здаровым выбарам, чым знаходзіцца ў няспрыяльных адносінах. Асабліва ў сацыяльным асяроддзі, якое не ў поўнай меры цэніць самотнае жыццё», — рэзюмуе псіхолаг.