Астранамы не могуць растлумачыць загадкавы аб’ект, акружаны металічным воблакам
- 24.01.2026, 10:27
Вядома, што ягоная маса ў некалькі разоў перавышае масу Юпітэра.
Астранамы выявілі масіўнае металічнае воблака, якое круціцца вакол загадкавага аб’екта ў космасе. Гэта воблака з пылу і газу шырынёй каля 200 мільёнаў кіламетраў было выяўлена, калі астранамы заўважылі, што яркасць зоркі, размешчанай прыкладна за 3000 светлавых гадоў ад Зямлі, значна змяншалася цягам амаль дзевяці месяцаў.
Дакладныя прычыны ўтварэння воблака і прырода аб’екта, вакол якога яно круціцца, застаюцца невядомымі. Даследаванне апублікавана ў часопісе The Astronomical Journal, піша Independent.
З верасня 2024 года па май 2025 года ў зоркі, падобнай да Сонца, пад назвай J0705+0612, якая знаходзіцца за 3000 светлавых гадоў ад нас, раптоўна знізілася яркасць на 40%. Паводле вучоных, у зорак, падобных да Сонца, яркасць не змяншаецца сама па сабе настолькі моцна. Такое рэзкае зніжэнне яркасці здараецца вельмі рэдка.
Астранамы назіралі за зоркай з дапамогай тэлескопа ў абсерваторыі «Джэміна-Поўдзень» і выявілі, што прычынай змяншэння яркасці стала з’яўленне велізарнага воблака з газу і пылу, шырынёй прыкладна 200 мільёнаў кіламетраў. Паводле ацэнак астранамаў, адлегласць паміж воблакам і зоркай складае каля 2 мільярдаў кіламетраў.
Пазней астранамы выявілі, што гэтае воблака гравітацыйна звязана з невядомым аб’ектам, які круціцца вакол зоркі J0705+0612. Астранамы пакуль не ведаюць, што гэта за аб’ект, але назіранні паказваюць, што ягоная маса як мінімум у некалькі разоў перавышае масу Юпітэра. Такім чынам, гравітацыя аб’екта не дазваляе воблаку разваліцца на часткі.
Астранамы мяркуюць, што загадкавым аб’ектам можа быць вялікая планета, карычневы карлік (зорны аб’ект, які не стаў паўнавартаснай зоркай) або зорка з вельмі малой масай.
Калі гэта зорка, то газавае воблака з’яўляецца калязоркавым дыскам, які складаецца з абломкаў фарміравання зоркі, і круціцца вакол менш масіўнага кампанёна J0705+0612 у падвойнай сістэме. Калі гэта планета, то воблака з’яўляецца каляпланетным дыскам, які складаецца з абломкаў фарміравання планеты.
У любым выпадку выяўленне такога воблака — выключна рэдкая з’ява. Астранамы рэдка назіраюць, каб зорка была часова закрыта газавым воблакам суседняга аб’екта.
Даследаванне паказала, што гэтае воблака складаецца з мноства металаў. Для астранамаў металы — гэта хімічныя элементы, цяжэйшыя за вадарод і гелій. Сярод металаў былі выяўлены жалеза і кальцый. Пры гэтым назіраецца дынамічны рух газу ў воблаку.
Пакуль што тэорыя вучоных заключаецца ў тым, што металічнае воблака ўтварылася пасля сутыкнення двух планет у планетнай сістэме J0705+0612. Новае назіранне дазваляе зазірнуць у працэсы фарміравання планетных сістэм нават пасля іх узнікнення, улічваючы, што каля зоркі J0705+0612, узрост якой — 2 млрд гадоў, фарміраванне планет мусіла даўно завяршыцца.
Аўтары даследавання кажуць, што гэтая падзея паказвае, што нават у сталых планетных сістэмах могуць адбывацца маштабныя сутыкненні. Гэта напамін пра тое, што Сусвет далёка не статычны, і ў ім бесперапынна адбываюцца працэсы стварэння, разбурэння і трансфармацыі.