«Самыя ветхія цепласеткі ў Мінску — гэта парадокс»
- 23.01.2026, 12:54
Пры такіх коштах на нерухомасць!
Стала звыклым, што любыя надвор’евыя катаклізмы абавязкова суправаджаюцца аварыямі ў розных месцах краіны.
Толькі ў гэтыя дні працягваюцца работы ў Мінску з прарваным трубаправодам, з-за чаго жыхары пяці раёнаў заставаліся без цепла і гарачай вады, частка Барысава таксама была без ацяплення і гарачай вады, здарылася новая аварыя на цеплатрасе ў Смалявічах.
Паведамляюць, што работы па аднаўленні ўскладнены надвор’ем, бо ноччу тэмпература паветра апускаецца да мінус 20 градусаў.
Аднак марознай зіме папярэднічала цёплае лета, калі тэмпература для рамонту была цалкам камфортнай.
Чаму камунальныя службы не скарысталіся магчымасцю як след падрыхтавацца да ацяпляльнага сезону, «Філін» разбіраўся разам з кіраўніком праекта «Кошт Урада» Уладзімірам Ковалкіным.
— Праблема ў тым, што ступень зносу цепласетак у краіне вельмі высокая, — адзначае Уладзімір Ковалкін. — Вядома, дакладныя даныя ніхто не агучвае.
Але я знайшоў адзін навуковы артыкул у часопісе БНТУ за 2018 год. І там якраз прыводзяцца даныя па зносе цепласетак ДВА «Белэнерга». Гэта аб’яднанне, якое адказвае за вытворчасць цеплавой энергіі ў краіне і аб’ядноўвае ўсе ЦЭЦ, катэльні і цеплавыя сеткі, працуе ў звязцы з электраэнергетыкай.
Дык вось, у Мінску знос цепласетак складае 62,5%. Гэта самы высокі паказчык. За сталіцай ідзе Гродна (44,20 %), потым Брэст (40,48 %), Магілёў (38,30 %), Гомель (31,80 %) і Віцебск (18,76 %).
У артыкуле падкрэсліваецца, што дэталёвы аналіз структуры цеплавых сетак указвае на сур’ёзную праблему іх старэння.
Больш за 40 % эксплуатуемых цепласетак ужо тады, у 2018 годзе, мелі тэрмін службы больш за 25 гадоў. А такі тэрмін сведчыць пра тое, што цепласеткі цалкам зношаныя і падлягаюць замене.
«Нягледзячы на штогадовы рост аб’ёмаў замены трубаправодаў цеплавых сетак, сітуацыя кардынальна не змяняецца, і ў бліжэйшыя гады колькасць сетак, якія адпрацавалі прызначаны тэрмін службы, складзе больш за палову», — папярэджваў аўтар яшчэ 8 гадоў таму.
Вядома, нават 100-працэнтны знос не азначае, што цепласеткі адразу адначасова перастануць працаваць. Але верагоднасць аварый у разы ўзрастае.
Уражвае тое, што самыя зношаныя цепласеткі — у Мінску, багатым горадзе з шалёнымі цэнамі на нерухомасць. І нават ён не можа дазволіць сабе якасны рамонт. Адсюль і ўсе гэтыя прарывы і праблемы.
— Відавочна, у бюджэце няма сродкаў на такое затратнае мерапрыемства.
— Цікава, чаму? Ведаеце, чым Мінск асабліва вылучаецца на фоне іншых гарадоў, чым ён адрозніваецца ад умоўнага Магілёва? Братамі Карычамі і іншымі «кішэннымі алігархамі».
Сродкі, каб рабіць небачаныя падарункі «сябрам» Лукашэнкі, якія атрымліваюць і зямлю пад забудову бясплатна, і ўсялякія падатковыя і мытныя льготы, ёсць.
Яшчэ і на горад вешаюць неабходнасць цягнуць цепласеткі да іх аб’ектаў. Вось вам і адказ, дзе грошы і чаму ў Мінску ўсё так зношана.
Пакуль алігархі Лукашэнкі зарабляюць на гарадскіх рэсурсах, цепласеткі ветшаюць і старэюць.
— Вы сказалі, што сёння даныя па цепласетках не публікуюць, але самі чыноўнікі, напэўна, іх ведаюць. Няўжо ім не страшна?
— А чаму ім павінна быць страшна? Рэзідэнцыя Лукашэнкі забяспечана неабходнымі сістэмамі цеплазабеспячэння на ўсе выпадкі.
— А калі буйная аварыя, у выніку якой пацерпіць многа раёнаў і людзей, аналагічная той, што была днямі?
— Калі трэба, Лукашэнка выйдзе і патлумачыць гэтым людзям, што ў іх занадта горача ў кватэрах, што няма чаго ўладкоўваць Афрыку, можна і пахаладней.
— Але сістэму гэта не ўратуе. Відавочна, што будуць і іншыя аварыі, і людзі будуць абурацца.
— Абурацца пасля тлумачэнняў Лукашэнкі? А АМАП з ГУБАЗікам навошта?
— А калі звярнуцца да варыянту ўсё ж такі адрамантаваць цепласеткі і паспрабаваць адшукаць на гэта сродкі, можа, нават з тых, што пачалі паступаць пасля змянення ўмоў аплаты для членаў сем’яў «дармаедаў»?
— Ды што вы — гэта слёзы. Там чыста палітычная гісторыя. Упэўнены, што выдаткаў на збор гэтых грошай больш, чым саміх грошай.
— Вы лічыце, што вынік быў бы магчымы, калі б усе атрымлівалі зямлю пад забудову ў Мінску на агульных умовах, уносячы грошы ў бюджэт?
— Так, гэтага было б цалкам дастаткова. Трэба проста выконваць заканадаўства. У Мінску дарагая зямля. Калі яе прадаваць з аўкцыёну пад забудову, можна атрымліваць добрыя грошы.
То-бок, калі ажыццяўляць усё будаўніцтва па законе і не выпісваць льготы асабістымі ўказамі Лукашэнкі, то без праблем збяруцца грошы і на цепласеткі, і на ўсю неабходную інфраструктуру. Калі памятаеце, масты таксама рушацца.
Тое, што ў Мінску самыя зношаныя і самыя ветхія цепласеткі, — гэта парадокс. Пры такіх коштах на нерухомасць! Гэта нонсэнс. Калі не красьці, так не бывае.
— Пры ўмове наяўнасці сродкаў, колькі спатрэбіцца часу, каб замяніць усе цепласеткі хаця б у Мінску?
— Дакладна не адзін сезон. Тэхнічна на ўвесь горад сыдзе каля пяці гадоў, каб абнавіць усё, калі рабіць гэта інтэнсіўна. Адпаведна, кожны год затрымкі будзе павялічваць гэты тэрмін.
Інфраструктура будзе ветшаць, прычым паўсюль, трубы і далей будуць выходзіць са строю. І масты будуць падаць, і з іншай гарадской інфраструктурай будуць праблемы.
Гэта ўсё звёны аднаго ланцуга, усё — вынік недафінансавання інфраструктуры.
— Калі сітуацыя будзе пагаршацца, як людзям надалей рыхтавацца да такіх маразоў?
— Можна пераехаць у прыватны дом з індывідуальнай сістэмай ацяплення. А можна пачаць вывучаць украінскі досвед, як там людзі выжываюць пасля пастаянных аварый.
Праўда, Мінск не бамбяць. Але цепласеткі і так могуць рвануць у любы момант, з пітной вадой можа паўтарыцца нешта кшталту аварыі 2020 года. А заадно і пад мастамі лепш не хадзіць. Бо, паўтару, усё ўзаемазвязана.