«Гэтая гісторыя пачынае дрэнна пахнуць»
- 23.01.2026, 10:37
У Беларусі магчымыя падаражанне або недахоп цюльпанаў.
Здаецца, яшчэ ніколі беларускі рынак цюльпанаў не перажываў такіх моцных узрушэнняў. Адны кветкаводы падлічваюць страты, другім даводзіцца прапускаць сезон, некаторыя прадказваюць рост цэн на букеты ці нават іх недахоп. І ўсё гэта, як сцвярджаюць пацярпелыя, адбываецца па віне аднаго пастаўшчыка цыбулін. Той бярэ грошы, але не выконвае сваіх абавязацельстваў. Падрабязнасці няпростай гісторыі распавядае «Точка».
Гэта сітуацыя мае доўгую перадгісторыю, аднак толькі нядаўна яе вынеслі на агалоску, калі некалькі дзесяткаў чалавек кінулі кліч у сацсетках.
У каментарыях пад пастом пачалі збірацца і астатнія кветкавікі, якія сцвярджаюць, што такое цягнецца гадамі, але органы не бачаць у гэтым складу злачынства, а бізнесмен як працаваў, так і працуе.
Пра падман распавялі работнікі пастаўшчыка
Анастасія Каліянц — у кветкавым бізнесе больш за 12 гадоў. Гэтым заняткам займаліся яшчэ яе бацькі, таму ўсе тонкасці і закуліссе рынку яна добра ведае. Кажа, што проста тут не было ніколі, але гэты год прынёс каласальныя страты. Усё з-за недабрасумленнага падрадчыка.
«Мы заўсёды працавалі з праверанымі пастаўшчыкамі, з года ў год. А тут знайшлі яшчэ аднаго, вырашылі паспрабаваць. У 2024 годзе мы замаўлялі ў яго цыбуліны цюльпанаў. Нам пашанцавала — усё атрымалі, але ўжо па факце ўзніклі нюансы: было сказана, што трэба даплаціць 680 еўра, каб забраць груз», — пачынае Анастасія.
Паводле яе слоў, той самы Уладзімір Дзіковіцкі з Пінска, пастаўшчык гэтых цыбулін, нават асабліва не спрабаваў тлумачыць, чаму так выйшла. Казаў толькі, што калі дзяўчына не хоча забіраць тавар, то ён потым верне грошы, а гэтым цыбулінам без праблем знойдзе пакупніка.
«Такое ў нашым бізнесе не рэдкасць. Усё ж дарога, санкцыі, то ўмовы надвор'я, то яшчэ што-небудзь. Таму, каб не страціць і грошы, і цыбуліны, мы заплацілі. Паверце, гэтыя 680 еўра — дробязь у параўнанні з тым, пра якія сумы ідзе гаворка», — кажа Анастасія.
Мінулым годам дзяўчына адпрацавала сезон і адразу пасля 8 Сакавіка пачала рыхтавацца да новай закупкі. Звярнулася зноў да Уладзіміра Дзіковіцкага. Унесла перадплату — 4500 еўра, усё пад распіску. У верасні — яшчэ адну аплату ў памеры 30 000 рублёў.
«Хтосьці закупаўся больш, хтосьці меней. Асобна ў мяне сума шкоды склала 15 500 долараў. Паводле дамовы мы павінны былі атрымаць цыбуліны да 10 кастрычніка, як і ўся Беларусь. Дазаказаць цюльпаны потым ужо немагчыма. Іх ужо проста няма ў Нідэрландах», — паказвае дакументы дзяўчына.
З гэтым заказам і пачаліся затрымкі. Ёй пісалі іншыя кветкаводы: маўляў, як там у вас, атрымалі тавар? Анастасія супакойвала: на мытні тады ўсе стаялі, нічога незвычайнага.
Але час ішоў, а пакупнікоў так і кармілі абяцанкамі.
«А потым да нас выйшлі работнікі гэтага Дзіковіцкага і сказалі, што нашы цюльпаны ўжо даўно перапраданыя і пасаджаныя ў іншых. Я не паверыла, не стала пачынаць скандал з-за нейкіх чутак. Але вырашыла высветліць у сваіх пастаўшчыкаў (кветкавая сфера не такая ўжо вялікая). І мне пацвердзілі гэтую інфармацыю яшчэ некалькі чалавек», — кажа Анастасія.
Доўгі пошук справядлівасці
Дзяўчына пачала дзейнічаць і кінула кліч у сацсетках. Знайшліся і іншыя кветкаводы, высветлілася, што гісторыя цягнецца не адзін год.
«Са мной звязаўся бізнесмен з Польшчы, паказаў дакументы. Гаворка ішла пра вялікія грошы. Ён выйграў суд яшчэ ў 2019-м, але яму ні капейкі не вярнулі», — кажа Анастасія.
Усяго адгукнулася 62 пацярпелыя ў розныя гады.
«Цяпер з намі да канца ідуць 22 чалавекі — гэта тыя, хто спрабуе нешта даказаць і настойвае на ўзбуджэнні крымінальнай справы», — удакладняе дзяўчына.
Гісторыі розныя, але ўсе сыходзяцца ў адным: Уладзімір Дзіковіцкі не выконваў свае абяцанні. Камусьці не даставіў зрэз цюльпанаў у самы разгар сезону, узяўшы перадплату. Хтосьці заставаўся без замоўленых цыбулін.
Людзі вырашылі дзейнічаць. Пачалі з Пінскага РАУС, дзе ў ўзбуджэнні крымінальнай справы адмовілі.
Пацярпелыя дайшлі да Следчага камітэта і старшыні «савета рэспублікі» Наталлі Качанавай.
Але кожны раз заявы і звароты спускалі ў Пінск, дзе зарэгістраваны прадпрымальнік Дзіковіцкі, а там зноў не ўгледзелі складу злачынства.
«Увесь гэты час ён знаходзіў адгаворкі. Напрыклад, што машына з цюльпанамі ў Турцыі апынулася. Але гэта лухта, ніхто цюльпаны праз Турцыю не возіць», — запэўнівае Анастасія.
Калі пачаўся шум, Уладзімір напісаў некалькім пакупнікам і прапанаваў узяць у залік часткі даўгу цюльпаны — да 8 Сакавіка. Але некаторыя адмовіліся, бо сцвярджалі: раней прадпрымальнік і гэтых абяцанняў не трымаў або ж даваў не вельмі якасную кветку.
Як бы там ні было, крайні тэрмін пасадкі цюльпанаў, каб паспець да сезону, — 10 снежня. Анастасіі давялося дакупляць нешта ў свайго асноўнага пастаўшчыка і забіраць рэшткі без асаблівага выбару. Некаторыя і зусім засталіся без цыбулін.
Суды выйграла, але грошай не атрымала
У 2022 годзе іншая кветкавод, Марыя, выйграла суд супраць Уладзіміра Дзіковіцкага. І кажа, што ўжо тады была не першай пацярпелай.
«Унеслі перадплату. Потым пайшлі нейкія накладкі, адгаворкі. Чакалі-чакалі і падалі ў суд. Ён усё адмаўляў і казаў, што нічога не ведае, маўляў, мы наогул самі вінаватыя. Добра, што ў мяне былі і перапіска, і распіска», — кажа дзяўчына.
Па яе справе доўг у Уладзіміра застаўся адносна невялікі — каля 3000 рублёў. Але яна дагэтуль не дачакалася сваіх грошай.
«Я яксьці тэлефанавала ў аддзел прымусовага выканання пакаранняў даведацца, што чуваць па маёй сітуацыі. Мне сказалі, што я ў чарзе на пакрыццё гэтых сродкаў стаю з 74-й па 77-ю пазіцыю. То-бок пацярпелых шмат», — кажа Марыя.
Пэўны час яна яшчэ спрабавала дамагчыся вяртання сродкаў. Але ёй адразу далі зразумець, што гэта марна.
«Усё маёмасць у яго запісана на жонку і іншых сваякоў. А цяпер мы бачым, як ён адпачывае з сям'ёй за мяжой. Людзі абураюцца», — кажа Марыя.
Пацярпелыя ёсць і за мяжой
Уладальнік гадавальніка ў Польшчы пазнаёміўся з Уладзімірам Дзіковіцкім у 2013 годзе. Поляк добра вядомы на беларускім рынку і мае пастаянных кліентаў — пастаўляе дэкаратыўныя расліны, расаду.
«Уладзімір хацеў пашыраць бізнес: не толькі займацца цюльпанамі, але і зрабіць свой гадавальнік. Папрасіў падзяліцца досведам. Потым знік на нейкі час. У 2015 годзе ён вырашыў зрабіць першую закупку, папрасіў адтэрміноўку па плацяжы — пасля заканчэння сезону», — сцвярджае Роберт.
Мужчына ўвайшоў у становішча, сказаў, што гатовы падзяліцца досведам, але папярэдзіў, што першая дастаўка не будзе вялікай, сума замовы таксама.
«Прыйшоў 2016 год — грошай не атрымаў. Але замова ўжо была большай. Яшчэ год — тая ж сітуацыя. Я нават моцна не націскаў. Мы далі «бізнесовае» слова, дамовіліся, што буду чакаць. Я гэтага слова і трымаўся некалькі гадоў», — кажа ўладальнік гадавальніка.
Але сітуацыя працягвалася: ніхто не разлічваецца, а пастаўкі ідуць. Так цягнулася да 2018 года. Ад беларускага пакупніка, як сцвярджае Роберт, былі толькі абяцанні. А сума набегла ўжо прыстойная.
«Мы сказалі: калі ты з намі не разлічышся, то мы больш нічога не пастаўляем. І ён нешта там пералічыў. Усё ж мы настаялі, што ў гэтым годзе разлікі за пастаўкі павінны ісці адразу ж. Уладзімір згадзіўся, паабяцаў усё плаціць», — успамінае ён.
Пры гэтым і па новых пастаўках беларускі прадпрымальнік рэгулярна недаплочваў нейкую частку. Долы толькі набягалі, адгаворкі былі адны і тыя ж.
«Яксьці сказаў, што 50% тавару, які я паставіў, аказаўся неякасным. Але ён прыйшоў літаральна цягам сутак — ужо на наступны дзень быў у Пінску на растаможцы. Усё свежае. Я адчуў, што гэтая гісторыя пачынае дрэнна пахнуць», — кажа Роберт.
Потым зноў адгаворкі: жонка захварэла, усе грошы пайшлі туды, сезон няўдалы — нічога не зарабіў.
Роберт знайшоў адвакатаў у Беларусі.
«Паралельна я спрабаваў мець зносіны з Дзіковіцкім і вырашыць пытанне мірна. Але калі я папярэдзіў, што падключаю юрыстаў, той і ўвогуле напісаў: забіраць у яго няма чаго, калі я па-добрам пачакаю, то ён усё верне. А калі справе дадуць ход, то наогул нічога не атрымаю», — распавядае бізнесмен.
У выніку паляк усё ж падаў у суд на Уладзіміра Дзіковіцкага. Адказчык пайшоў на прымірэнне. Дамовіліся, што будзе адтэрміноўка па вяртанні доўгу — з 2020 па 2022 год.
«Ён разлічыўся са мной прыкладна на 2/3. І ўсё. Юрыстка мне сказала, што ў яго поўны рэестр па даўгах — і па бізнесе, і перад дзяржавай. Чуў, што ў яго ўжо забралі дом у Пінску, а іншай маёмасці нібыта і няма», — распавядае ўладальнік гадавальніка ў Польшчы.
Журналісты знайшлі інфармацыю пра тое, што дом Уладзіміра Дзіковіцкага ў Пінску сапраўды выставляўся на аўкцыён за даўгі ў 2021 годзе.
Яшчэ ў 2023-м Роберт прапанаваў варыянт мірнага вырашэння праблемы жонцы Уладзіміра Дзіковіцкага — яна таксама ў кветкавым бізнесе мужа.
Калі б яны разлічыліся па абавязацельствах адразу пасля заканчэння сезону, то польскі бізнесмен быў гатовы паменшыць суму астатняга доўгу на 50%. Калі яшчэ на два месяцы пазней, то спісаў бы 25%. Але і такі варыянт не падышоў Дзіковіцкім.
«То іх падатковая цісне, то даўгі перад банкам. Маўляў, дасть бог, разлічымся і з табой. У яго столькі спраў, столькі праблем, столькі запісаў пра даўгі ў рэестры, што мне здаецца: яго прыкрываюць. Ведаю, што ён многіх падвёў. У любой іншай краіне ён бы ўжо даўно сядзеў за махлярства», — лічыць Роберт.
Паводле інфармацыі выдання, у дачыненні да Уладзіміра Дзіковіцкага ёсць некалькі нескончаных выканаўчых вытворчасцяў з 2022 года: гэта спробы спагнаць падаткі, адміністрацыйныя штрафы, кампенсацыю маральнай шкоды, банкаўскія даўгі, плацяжы па пазыках, судовыя выдаткі, а таксама іншыя грамадзянскія выплаты і камунальныя плацяжы.
Акрамя таго, паводле адкрытых даных, запазычанасць перад бюджэтам па падатках у прадпрымальніка ёсць як мінімум з 2023 года.
З моманту рэгістрацыі ІП у 2014-м у Уладзіміра Дзіковіцкага было некалькі іскаў з-за праблем з пастаўкай тавараў.
Што кажа пастаўшчык
Уладзімір Дзіковіцкі доўга не адказваў на званкі і прапановы распавесці сваю версію падзей. Але ў выніку пагадзіўся.
Паводле яго слоў, гаворка ідзе пра 126 000 еўра — столькі ўнеслі пакупнікі цыбулін. Астатнія страчаныя сродкі — асабіста яго. Дакладную суму Уладзімір вырашыў не называць.
Ён не адмаўляе, што не выканаў абавязацельствы па закупцы летась да гэтага сезону. Праўда, запэўнівае, што гэта першы і адзіны раз за ўсе 15 гадоў яго працы ў кветкавай сферы.
«У нас заўсёды ўсё было добра, наработаныя сувязі з нідэрляндскім бокам. Але ўвялі санкцыі — і быў варыянт везці цыбуліны праз Казахстан і Малдову. Узялі перадплату, зрабілі заказ», — пачынае Уладзімір Дзіковіцкі.
Ён заяўляе, што перадаў грошы пасярэднікам у Малдове і менавіта там пахне махлярствам.
«Дакументы, якія пацвярджаюць, што грошы пералічаныя, ёсць. Прайшла ж поўная праверка. Атрымліваецца, мы таксама пацярпелі. Але ўзялі ўсю адказнасць на сябе. І кажам людзям, што грошы вернем, проста ўсё будзе не так хутка. Магчыма, часткамі, магчыма, сыдзе год-два», — кажа пастаўшчык.
Уладзімір спадзяецца добра адпрацаваць сезон, каб вярнуць даўгі. І падкрэслівае, што ад абавязацельстваў не адмаўляецца.
«Нам абяцаюць вярнуць грошы ў сакавіку. Калі не вернуць — будзем прапаноўваць аддаць нешта ў залік доўгу нашымі цюльпанамі, якія мы вырасцілі з леташніх цыбулін. Мы, скажам так, не зусім бедныя людзі. Проста такая сітуацыя атрымалася, будзем выкручвацца», — запэўнівае Уладзімір Дзіковіцкі.
Пры гэтым прадпрымальнік адзначае: цяпер «спецыяльна павылазілі тыя, каму гэта выгадна».
«Я займаюся любімай справай, у мяне і ў думках не было кагосьці падманваць. А тое, што людзі кажуць, для мяне гэта брэд сівай кабылы, калі па-простаму сказаць», — заяўляе Уладзімір Дзіковіцкі.
На ўдакладняльнае пытанне, ці былі ў яго раней падобныя сітуацыі з кліентамі, прадпрымальнік настойвае: такое ўпершыню.
«Восем гадоў таму нас «кінулі» ў Мінску, але тады мы адны замаўлялі, усё — сваімі грашыма. А цяпер, атрымліваецца, пацярпелі людзі. Так, я бяру аванс на закупку, у мяне сваіх такіх грошай няма. Некалькі гадоў так бралі, ніякіх загвоздак не было. А ў гэтым годзе вось так атрымалася», — кажа Уладзімір Дзіковіцкі.
Хоць пасля агалоскі знайшліся пацярпелыя за розныя гады, Дзіковіцкі не сумняваецца, што «гэта ўсё лухта і неабгрунтаваная паклёп».
Няпраўдай ён назваў і тое, што 70 чалавек чакаюць выплаты даўгоў па выканаўчых вытворчасцях.
«Так, былі людзі. Мы ўсім вяртаем грошы. Гаворка ідзе не пра 70 людзей, а пра 70 вытворчасцяў. І ўсё гэта — адзін з банкаў. Нас жа таксама калісьці «кінулі», мы не маглі выплачваць крэдыты. А з людзьмі мы разлічваемся», — кажа Уладзімір.
Журналісты ўдакладнілі, як быць з тым, што людзі, якія яго абвінавачваюць, гатовыя паказаць дакументы і перапіскі ў пацвярджэнне сваіх слоў.
«Гэта старыя дакументы. Магчыма, раней і былі нейкія пытанні, але мы ўсе іх закрылі. І па мінулым годзе закрыем», — кажа прадпрымальнік.
Ён адзначае, што гэтая сітуацыя вельмі на руку яго канкурэнтам.
«Каб аднавіць рэпутацыю, мне спатрэбяцца гады. У нас шмат кліентаў. У нас тысячы людзей, якія напішуць добрыя водгукі. Нават крыўдна: мне хутка 60 гадоў, я на піку завяршэння кар'еры, ужо хачу камусьці перадаць бізнес. А тут у канцы так згадзіць чалавеку гісторыю. Для мяне гэта вельмі непрыемна, я не заслугоўваю такіх слоў», — уздыхае Уладзімір.
У той жа час ён падкрэслівае: у міліцыі не ўбачылі складу злачынства.
«Гэта ж не махлярства. Я не адракаюся, я ўсё ўсведамляю, але навошта мне людзей падманваць? Грошы ў Малдову паступілі. Я ж не магу з-пад матраца дзесьці дастать грошы, у мяне іх няма, усё ў працы. У мяне добры бізнес, я добра зарабляю. Гэта не мая віна. Людзі зрабілі мяне вінаватым, а я таксама пацярпелы», — лічыць прадпрымальнік.
Літаральна за некалькі дзён да выхаду гэтага матэрыялу выданню стала вядома, што ў дачыненні да Уладзіміра Дзіковіцкага і дырэктара звязанага з ім прадпрыемства ТАА «Цветовскі» ўзбуджана крымінальная справа па ч. 4 арт. 209 КК (Махлярства, учыненае арганізаванай групай альбо ў асабліва буйным памеры).