Здабыча нафты ў Расіі ўпала да мінімуму за 16 гадоў
- 22.01.2026, 21:43
Расійская нафтавая галіна скочваецца ў сур'ёзны крызіс.
Вытворчасць нафты ў Расіі па выніках 2025 года скарацілася і склала 512 млн тон, паведаміў у артыкуле для часопіса «Энергетическая политика» віцэ-прэм'ер РФ Аляксандр Навак, перадае The Moscow Times.
Як вынікае з дадзеных Новака, здабыча нафты ўпала трэці год запар: у 2024 годзе — 516 млн тон, у 2023‑м — 530 млн тон, а ў 2022‑м — 535 млн.
У выніку аб'ёмы вытворчасці нафты сталі найніжэйшымі з 2009 года: тады Расія здабывала 494,2 млн тон. Нават у крызіс пандэміі, у 2020 годзе, здабыча была крыху большай — 512,7 млн тон.
У план на год урад заклаў павелічэнне здабычы да 520 млн тон. Больш здабываць Расіі дазваляла і здзелка OPEC+, у рамках якой расійская квота вырасла з 8,98 да 9,57 млн барэляў у суткі.
Але фактычна на канец года нафтавікі РФ качалі толькі 9,33 млн барэляў у суткі, а ў снежні замест павелічэння здабыча раптоўна і рэзка пачала падаць — на 250 тысяч барэляў у дзень. Спад здабычы — вынік санкцый ЗША супраць «Роснефть» і «Лукойл», якія падарвалі экспарт у Індыю і Кітай, адзначае Яніс Клюге, эксперт нямецкага Інстытута праблем міжнароднай бяспекі. З канца лістапада, калі санкцыі ўступілі ў сілу, у танкерах у моры «застрягла» 35 млн непрададзеных барэляў. І, відаць, месцаў для захоўвання непатрэбаванай нафты проста не засталося, піша Клюге.
Абвал цэн на расійскую нафту Urals, якая цяпер прадаецца па $35–37 за барэль, то бок са зніжкай амаль 50% да Brent, зрабіў здабычу на цэлым шэрагу радовішчаў у Расіі стратнай. Па ацэнках Reuters, на палове нафтавых праектаў у краіне кампаніі губляюць $5 на кожным прададзеным барэлі. Гэта суліць новую хвалю праблем нафтавым кампаніям, якія ўжо сутыкнуліся з кратным падзеннем прыбыткаў: «Роснефть» — у тры разы, «Лукойл» — у два разы, «Газпром нефть» — на 54%.
Расійская нафтавая галіна, ад якой залежыць чвэрць даходаў бюджэту і амаль палова экспартнай выручкі эканомікі, «паступова скочваецца ў крызіс», адзначае Крэйг Кенэдзі, эксперт Цэнтра даследаванняў Расіі і Еўразіі Дэвіса ў Гарвардзе. На піку нафтавага дабрабыту, у 2019 годзе, Расія здабывала 560 млн тон у год, усталяваўшы рэкорд з познесавецкіх часоў. А знізіўшы здабычу падчас пандэміі, вярнуць яе на ранейшыя ўзроўні так і не здолела. За 7 гадоў вытворчасць нафты ўпала на 9%, з іх амаль на 5% — з пачатку вайны.
І гэта не мяжа: згодна з доўгатэрміновай энергастратэгіяй РФ, якую летась зацвердзіў урад, здабыча нафты ў краіне можа скараціцца да 477 млн тон да 2036 года і да 287 млн тон — да 2050‑га. Такія лічбы закладзены ў «інерцыйным сцэнары», які «прадугледжвае захаванне сфармаваных трэндаў і дзеючых падыходаў у галінах ПЭК». З‑за вычарпання старых, яшчэ савецкіх радовішчаў разам са здабычай у тры разы можа скараціцца экспарт — з 234 да 79 млн тон у год.
У «стрэс‑сцэнары», які ўключае ўзмацненне заходніх санкцый і паскораную адмову свету ад вуглевадародаў, да 2050 года Расія будзе здабываць толькі 171 млн тон нафты штогод — у тры разы менш, чым цяпер. А барэляў для экспарту не застанецца зусім: яго аб'ём знізіцца да нуля.