CEPA: Ці магчымы саюз Румыніі і Малдовы?
- 21.01.2026, 11:02
Нягледзячы на супраціў прарасійскіх сіл, працэс ужо запушчаны.
Заява прэзідэнткі Малдовы Маі Санду пра тое, што яна асабіста прагаласавала б за аб’яднанне з Румыніяй, выклікала бурлівую рэакцыю па абодва бакі ракі Прут. У Кішынёве прарасійскія сілы абвінавацілі кіраўніцу дзяржавы ў «здрадзе», тады як прыхільнікі саюза ўспрынялі яе словы як даўгачаканы сігнал. Улады Малдовы паспяшылі падкрэсліць, што гаворка ішла пра асабістае меркаванне прэзідэнткі, а не пра афіцыйную палітыку, піша CEPA (пераклад — сайт Charter97.org).
Аднак у энергетычнай сферы збліжэнне дзвюх краін ужо даўно перастала быць гіпотэзай. За апошнія гады Малдова паслядоўна выбудоўвае энергетычную інтэграцыю з Румыніяй — працэс, які эксперты называюць адным з ключавых крокаў да магчымага аб’яднання.
Штуршком да гэтых зменаў стаў ціск з боку Расіі. З 2021 года Масква неаднаразова скарачала пастаўкі газу, спрабуючы дэстабілізаваць праеўрапейскі ўрад Малдовы. У адказ Кішынёў паскорыў дыверсіфікацыю паставак, фактычна адмовіўшыся ад залежнасці ад расійскіх рэсурсаў.
Ключавую ролю адыграў газавы інтэрканэктар з Румыніяй, які дазволіў Малдове набываць газ на еўрапейскім рынку. Кіраванне стратэгічнай газавай інфраструктурай было перададзена структурам, звязаным з румынскім аператарам Transgaz, а энергетычныя рынкі дзвюх краін пачалі фактычна збліжацца.
Румынія замацавала падтрымку Малдовы і на стратэгічным узроўні. У румынскай нацыянальнай энергетычнай стратэгіі да 2035 года інтэграцыя інфраструктуры з Малдовай названа «стратэгічна важнай». У бліжэйшы час у эксплуатацыю ўвайдзе і новая высокавольтная лінія электраперадачы паміж краінамі.
Хаця ідэя палітычнага аб’яднання пакуль не карыстаецца падтрымкай большасці грамадзян, энергетычная інтэграцыя паказвае, што практычная падрыхтоўка да цеснага саюза ўжо ідзе, і яна дыктаваная меркаваннямі бяспекі і ўстойлівасці.