Чаму знішчальнікі прызямляюцца значна хутчэй за грамадзянскія самалёты

• 20.01.2026, 18:02

Для авіякампаній важныя камфорт пасажыраў і мінімальныя перагрузкі.

Хоць знішчальнікі і пасажырскія лайнеры прызямляюцца на адны і тыя ж узлётна-пасадачныя паласы, робяць яны гэта па зусім розных правілах. Прычына — у адрозненнях канструкцыі, задач і філасофіі бяспекі, піша The National Interest (пераклад — сайт Charter97.org).

Грамадзянскія самалёты спраектаваныя для камфорту і ўстойлівасці. Доўгія крылы, закрылкі і перакрылкі дазваляюць ім заходзіць на пасадку на адносна нізкіх хуткасцях — звычайна 240–270 км/г — і выконваць плаўнае выраўноўванне перад мяккім крананнем паласы. Для авіякампаній важныя камфорт пасажыраў і мінімальныя перагрузкі.

Знішчальнікі, наадварот, ствараюцца для хуткасці, манеўранасці і баявога прымянення. Іх крылы меншыя і танчэйшыя, часта стралападобныя, што забяспечвае выдатныя характарыстыкі на звышгукавых хуткасцях, але пагаршае паводзіны на малых хуткасцях. З-за высокай нагрузкі на крыло баявыя самалёты вымушаныя садзіцца хутчэй — звычайна на хуткасцях 270–340 км/г і вышэй.

Акрамя таго, знішчальнікі выкарыстоўваюць мінімальнае выраўноўванне і аддаюць перавагу жорсткаму, «упэўненаму» крананню паласы для хуткага тармажэння. Часта яны заходзяць на пасадку пад вялікім вуглом — з прыкметна паднятым носам, што выглядала б палохаюча для пасажыраў лайнера.

Адрозніваецца і філасофія бяспекі. У грамадзянскай авіяцыі ўпор робіцца на аўтаматызацыю. У вайсковай — на падрыхтоўку пілота, камп'ютарную стабілізацыю і гатоўнасць працаваць у больш рызыкоўных умовах.

У выніку і пасажырскія самалёты, і знішчальнікі паспяхова прызямляюцца, але робяць гэта па-рознаму — у адпаведнасці са сваімі задачамі.