Яшчэ адна стратэгічная параза Крамля
- Міхаіл Прытула, «Главред»
- 17.01.2026, 11:02
Гэта істотна аслабіць расійскі ўплыў у рэгіёне.
Размовы пра магчымы рэферэндум аб далучэнні Малдовы да Румыніі маюць цалкам канкрэтныя прычыны. Для Малдовы гэта, па сутнасці, самы легітымны і найхутчэйшы шлях адначасова ў Еўрапейскі саюз і НАТА. Сёння Малдова застаецца дзяржавай, на тэрыторыі якой актыўна працуюць расійскія спецслужбы, што пастаянна спрабуюць дэстабілізаваць сітуацыю ў рэгіёне. Такім чынам, вырашэнне гэтага пытання, то бок далучэнне Малдовы да Румыніі, з’яўляецца цалкам легітымным і адносна хуткім шляхам, без неабходнасці асобных узгадненняў з Еўрапейскім саюзам або НАТА. Ідзе гаворка пра ліквідацыю адной дзяржавы, між іншым штучна створанай Савецкім Саюзам, і пашырэнне іншай дзяржавы. Пра гэта робіцца адпаведная нотыфікацыя ў ААН — і на гэтым працэдура фактычна завяршаецца.
Гэты працэс прадугледжвае правядзенне рэферэндуму ў Малдове і падпісанне міждзяржаўнай дамовы аб спыненні існавання адной дзяржавы і пашырэнні другой у межах тэрыторый, якія на сёння эфектыўна кантралюе ўрад Малдовы. Гэта сапраўды просты, але адначасова эфектыўны механізм. Менавіта таму гэтая тэма актыўна абмяркоўваецца: людзі шукаюць рэальны выхад, які дазволіў бы ім пачаць жыць годна і пазбавіцца нават мінімальнага ўплыву Масквы.
Тады ўзнікае пытанне: што рабіць з Прыднястроўем? Бо яно перастае быць для Масквы стратэгічнай перавагай і ператвараецца ў стратэгічную страту. Расія атрымлівае тэрыторыю, якую трэба ўтрымліваць і забяспечваць, не маючы да яе ніякага сухапутнага калідора. Там застаецца пэўная колькасць расійскіх вайскоўцаў, і Прыднястроўе адразу становіцца сур’ёзнай праблемай для Крамля. Што з гэтым рабіць — гэта ўжо пытанне, якое Расія вымушана вырашаць самастойна.
У той жа час сцэнар з прымяненнем сілы з боку Румыніі не мае сэнсу. У гэтым няма ніякай ваеннай неабходнасці. Рэальны ціск будзе ўзнікаць унутры самога Прыднястроўя — цёшчы і свякрухі на бытавым, сацыяльным узроўні. Людзі там жывуць звычайным жыццём, перыядычна ездзяць у Малдову, падтрымліваюць эканамічныя і сямейныя сувязі. І ўявім сабе сітуацыю, калі ім раптам кажуць: у Малдову ездзіць больш нельга, застаецца толькі Расія. Але дабрацца да Расіі немагчыма — няма сухапутных зносін, авіярэйсы адсутнічаюць, альтэрнатыўных маршрутаў таксама няма.
Фактычна Прыднястроўе аказваецца ў ізаляцыі, на своеасаблівым «востраве». У гэтых умовах людзі вымушаны самі задумацца, якім будзе іх будучыня: ці ўдзельнічаць у рэферэндуме, ці патрэбная ім расійская вайсковая прысутнасць.
Сам факт рэалізацыі Малдовай права нацыі на самавызначэнне і далучэнне да Румыніі стварае магутны інфармацыйны і палітычны кантэкст для жыхароў Прыднястроўя. Яны апынаюцца перад выбарам: заставацца з Расіяй або вяртацца ў малдаўскую прастору. І з вялікай верагоднасцю гэтае рашэнне будзе прынята даволі хутка — асабліва пры адсутнасці падтрымкі з боку Масквы.
У выпадку такога сцэнару Масква істотна губляе ўплыў у рэгіёне. Мы ўжо бачым, як Расія спрабуе біць па поўдні Украіны, у прыватнасці па раёнах Затокі, Бялгарад-Днястроўскага, якія патэнцыйна маглі б стаць шляхам у Прыднястроўе. Але калі пытанне Малдовы будзе вырашана, Расія фактычна губляе сэнс нават гіпатэтычна рухацца ў напрамку Адэсы. Вядома, яна можа прадпрымаць асобныя спробы ціску, аднак стратэгічная падтрымка, на якую разлічвае Масква, у такім сцэнары знікае. Калі паглядзець на карту, становіцца відавочна: галоўнай мэтай Расіі было стварэнне сухапутнага калідора да Прыднястроўя, што павінна было стаць элементам далейшага захопу Украіны. У гэтым выпадку гэтая логіка цалкам губляе сэнс.
Такім чынам, замест чарговай «геапалітычнай перамогі» Пуцін атрымлівае яшчэ адну страту — да яго стратэгічных паразаў дадаецца і Малдова. Гэта істотна аслабляе расійскі ўплыў у рэгіёне. Уласна, Малдова ў свой час стваралася як інструмент уплыву Савецкага Саюза на гэтую тэрыторыю, з адпаведнымі плацдармамі для кантролю рэгіёна. Менавіта гэтую імперскую логіку Расія спрабуе ўзнавіць і сёння, аднак у новых умовах яна ўсё больш губляе эфектыўнасць.
Міхаіл Прытула, «Главред»