Шымпанзэ-геній памерла ў Японіі

• 12.01.2026, 22:02

Ёй было амаль 50 гадоў.

У Японіі памерла незвычайная шымпанзэ па імені Ай (у перакладзе з японскай — «любоў»).

Яна была адной з самых вядомых малпаў у гісторыі навукі і паспела стаць сімвалам даследаванняў інтэлекту жывёл.

Ай умела лічыць, адрозніваць колеры і нават маляваць, а яе здольнасці вывучалі амаль паўстагоддзя, піша BBC.

Пра смерць Ай паведаміў Інстытут Кіёцкага ўніверсітэта. Там яна жыла з канца 1970-х гадоў.

Паводле звестак BBC, прычынамі смерці шымпанзэ-генія сталі старасць і адмова ўнутраных органаў. У апошнія гадзіны побач з жывёлай знаходзіліся супрацоўнікі навуковага цэнтра.

Ай нарадзілася ў Заходняй Афрыцы, а ў 1977 годзе яе перавезлі ў Японію. У Кіёце яна стала ключавой удзельніцай даследчай праграмы Ai Project, прысвечанай вывучэнню мыслення і памяці шымпанзэ.

Ужо ва ўзросце паўтара года Ай пачала працаваць са спецыяльнай клавіятурай, падключанай да камп’ютара. З яе дапамогай вучоныя вывучалі, як шымпанзэ запамінаюць інфармацыю і навучаюцца новым навыкам.

Да пяці гадоў Ай ведала лічбы ад аднаго да шасці, магла назваць колер і прадмет сярод больш як 300 узораў. Акрамя таго, яна распазнавала больш за 100 кітайскіх іерогліфаў і вывучыла англійскі алфавіт.

Паза эксперыментамі Ай з задавальненнем малявала маркерамі і фарбамі. У адрозненне ад іншых прыматаў, яна рабіла гэта без заахвочвання ежай — проста з цікавасці.

Японскія СМІ таксама згадвалі незвычайны эпізод: аднойчы Ай здолела ўцячы з вальера разам з іншым шымпанзэ, скарыстаўшыся скрадзеным ключом.

У 2000 годзе ў шымпанзэ нарадзіўся сын Аюму, які таксама праславіўся фенаменальнай памяццю.