Столтэнберг абвінаваціў Маскву ў парушэнні пагаднення з NATO
- 21.06.2016, 14:21
Паводле слоў генеральнага сакратара NATO, далучэнне Крыма стала парушэннем пункта пра павагу суверэнітэту ўсіх дзяржаў.
Масква, далучыўшы Крым, парушыла Асноватворны акт аб стасунках NATO і Расеі, які мае на ўвазе павагу суверэнітэту і тэрытарыяльнай цэласнасці ўсіх дзяржаў, мяркуе генеральны сакратар альянсу Енс Столтэнберг. Пра гэта ён заявіў у інтэрв'ю Süddeutsche Zeitung, паведамляе РБК.
«Не. Адным з асноўных прынцыпаў асноватворнага акта з'яўляецца павага суверэнітэту і тэрытарыяльнай цэласнасці ўсіх дзяржаў. Расея не паважае тэрытарыяльную цэласнасць ні Грузіі, ні Украіны», - сказаў Столтэнберг, адказваючы на пытанне журналіста, ці выконвае Расея пагадненне.
Ён падкрэсліў, што ўсе дзеянні альянсу на Усходзе з'яўляюцца адказам на паводзіны Расеі. «У гэтым не можа быць ніякіх сумненняў. Ніхто не казаў пра такую вайсковую прысутнасць ва ўсходняй частцы альянсу, да таго як Расея незаконна анэксавала Крым і з дапамогай ваеннай сілы дэстабілізавала сітуацыю ва Украіне», - сказаў Столтэнберг.
Ён адзначыў, што з 2000 года Расея ўтрая павялічыла вайсковыя выдаткі і ўзмацніла вайсковую прысутнасць. Са словаў генеральнага сакратара NATO, у яе сталых вайсковых манеўрах задзейнічаныя больш за 100 тысяч жаўнераў.
Столтэнберг спасылаўся на пункт дакумента, які абвяшчае, што NATO і Расея будуць кіравацца ў сваіх дачыненнях прынцыпам павагі «суверэнітэту, незалежнасці і тэрытарыяльнай цэласнасці ўсіх дзяржаў і іх права выбару шляхоў гарантавання ўласнай бяспекі, непарушнасці межаў і права народаў на самавызначэнне, як гэта замацавана ў хельсінскім заключным акце і іншых дакументах АБСЕ».
Ён падкрэсліў, што, нягледзячы на гэта, альянс будзе прадаўжаць імкнуцца да больш канструктыўнага супрацоўніцтва з Масквой у рамках рады NATO - Расея. Са словаў Столтэнберга, дасягнутае пагадненне аб правядзенні новай такой сустрэчы, тэмай якой стане празрыстасць узаемастасункаў і мінімізацыя рызыкаў. «Халодная вайна ўжо гісторыя. І мы хочам, каб так і заставалася», - сказаў на заканчэнне ён.
NATO ўжо вінаваціла Расею ў парушэнні асноватворнага акта, але без канкрэтызацыі абвінавачванняў. У верасні 2014 года тагачасны кіраўнік альянсу Андэрс Фог Расмусэн заклікаў Маскву прытрымлівацца прыкладу NATO, якое прытрымліваецца прынцыпаў гэтага дакумента. «Мы не прымалі ніякай пастановы аб выхадзе з асноватворнага акта Расея - NATO. Мы прытрымліваемся яго прынцыпаў, у той час як Расея парушае», - заявіў ён.
Расея, са свайго боку, летась назвала парушэннем асноватворнага акта намер ЗША размясціць у Еўропе цяжкія ўзбраенні.
14 чэрвеня Столтэнберг паведаміў аб планах размяшчэння ў Літве, Латвіі, Эстоніі і Польшчы чатырох шматнацыянальных батальёнаў NATO павышанай гатоўнасці. У той жа дзень міністр абароны Расеі Сяргей Шайгу абвясціў пра раптоўную праверку ўзброеных сіл, якая праводзіцца на даручэнне прэзідэнта Расеі Уладзіміра Пуціна. У альянсе праверку расцанілі як «падрыў стабільнасці».
Крым увайшоў у склад Расеі ў сакавіку 2014 года. Гэта адбылося пасля «рэферэндуму», на якім больш за 90% жыхароў Крыму выказаліся за выхад са складу Украіны і далучэнне да Расеі. Кіеў і краіны Захаду не прызналі вынікаў рэферэндуму.
Масква таксама неаднаразова адказвала на прэтэнзіі аб узмацненні вайсковай прысутнасці. Так, у сярэдзіне чэрвеня Мінабароны заявіла, што напярэдадні будучага саміту NATO павышаецца «градус русафобскай істэрыі». Саміт кіраўнікоў краін-удзельніц NATO адбудзецца 8-9 ліпеня ў Варшаве.